मुंबई: अन्न व औषध प्रशासनाची मोठी कारवाई; महाप्रसाद, लंगर आणि भंडाऱ्यांमधील अन्नाची गुणवत्ता आता तुकाराम मुंढेंच्या रडारवर!

मुंबई: अन्न व औषध प्रशासनाचे (FDA) आयुक्त तथा डॅशिंग सनदी अधिकारी तुकाराम मुंढे आपल्या कडक आणि धडाकेबाज भूमिकेसाठी नेहमीच सर्वसामान्यांमध्ये चर्चेत असतात. आता त्यांनी आणखी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण व दूरगामी निर्णय घेतला आहे. यापुढे राज्यातील धार्मिक स्थळे, मोठे उत्सव, सार्वजनिक मेळावे, सामाजिक कार्यक्रम तसेच मंदिरांमध्ये वाटण्यात येणारा 'महाप्रसाद', गुरुद्वारात तयार होणारा 'लंगर' आणि विविध धार्मिक किंवा सामाजिक निमित्ताने आयोजित केल्या जाणाऱ्या 'भंडारा' यांसारख्या सामूहिक अन्नदानांमधील अन्नाची गुणवत्ता थेट एफडीएच्या (FDA) रडारवर आली आहे.

नियोजनामागची मुख्य भूमिका आणि कारणे: महाराष्ट्र शासनाच्या अन्न व औषध प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे की, लाखो भाविक आणि नागरिक मोठ्या श्रद्धेने महाप्रसाद किंवा लंगरचे सेवन करतात. मात्र, अनेकदा मोठ्या प्रमाणावर अन्न तयार करताना स्वच्छतेचे नियम पाळले न जाणे, निकृष्ट दर्जाचे किंवा दूषित साहित्य वापरणे, तसेच उघड्यावर अन्न शिजवल्यामुळे फूड पॉइजनिंग (Food Poisoning) किंवा आरोग्यास अपायकारक ठरण्याच्या घटना समोर येतात. सर्वसामान्यांचे आरोग्य आणि सुरक्षा डोळ्यासमोर ठेवून, धार्मिक व सार्वजनिक कार्यक्रमांमधील अन्नाची शुद्धता आणि दर्जा तपासणे आता अनिवार्य करण्यात आले आहे.

कशी असणार तपासणी यंत्रणा? तुकाराम मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली अन्न व औषध प्रशासनाचे पथक आता मोठ्या उत्सवांमध्ये आणि मंदिरांच्या स्वयंपाकघरांमध्ये जाऊन अन्न सुरक्षेच्या मानदंडांची पाहणी करणार आहे. अन्न तयार करण्यासाठी वापरले जाणारे पाणी, खाद्यतेल, डाळी, मसाले आणि इतर अन्नपदार्थ उच्च दर्जाचे आहेत की नाही, याची खात्री केली जाईल. तसेच, स्वयंपाक करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची स्वच्छता, अन्न साठवण्याची सुरक्षित ठिकाणे आणि आरोग्याची काळजी घेण्याच्या नियमांचे पालन होते का, यावर बारीक लक्ष ठेवले जाणार आहे.

नागरिकांचे स्वागत आणि प्रशासनाचा इशारा: प्रशासनाच्या या भूमिकेचे सामान्य नागरिकांमधून आणि आरोग्याशी संबंधित जाणकारांमधून मोठे स्वागत होत आहे. धार्मिक भावनांचा आदर करत असतानाच नागरिकांच्या आरोग्याशी कोणताही खेळ खेळला जाऊ नये, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. अन्नसुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या किंवा निकृष्ट दर्जाचा महाप्रसाद पुरवणाऱ्या आयोजकांवर व अन्न पुरवठादारांवर कायदेशीर कारवाईचा बडगा उगारला जाण्याची शक्यता आहे. या नव्या निर्णयामुळे सार्वजनिक आणि धार्मिक अन्नदानाच्या क्षेत्रात एक मोठी शिस्त निर्माण होण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.