मुंबई: आदिवासी विद्यार्थ्यांवर मुंबईबाहेर जाण्याची वेळ; ४९ दिवसांपासून सुरू असलेल्या आंदोलनाचा एल्गार, २५ ऑक्टोबरला आझाद मैदानात पुन्हा धडकण्याचा इशारा

मुंबई: आदिवासी आश्रमशाळांमधील मूलभूत सुविधांचा अनावर झालेला अभाव, विद्यार्थ्यांच्या संशयास्पद मृत्यूच्या वाढत्या घटना आणि तेथे पुरवले जाणारे अत्यंत निकृष्ट दर्जाचे भोजन या गंभीर प्रश्नांवर शासनाचे लक्ष वेधण्यासाठी आणि न्याय मागण्यासाठी मुंबईत दाखल झालेल्या शेकडो आदिवासी विद्यार्थ्यांना अखेर पोलिसांनी मंगळवारी धडक कारवाई करत मुंबईबाहेर हाकलून दिले आहे. ऐतिहासिक आझाद मैदानात आंदोलनासाठी परवानगी मिळण्यास पोलिसांनी स्पष्ट नकार दिल्यानंतर, राज्याचे राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांची भेट घेऊन आपली कैफियत मांडण्यासाठी लोकभवनकडे जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा हा निर्धार पोलिसांनी अक्षरशः उधळून लावला. त्यानंतर या सर्व आंदोलक विद्यार्थ्यांना ६ ते ७ बसेसमधून बळजबरीने नाशिक, नंदुरबार आणि जळगावच्या दिशेने मुंबईबाहेर पाठविण्यात आले, असा गंभीर आरोप विद्यार्थी व आंदोलकांनी केला आहे.

आदिवासी विकास मंत्री डॉ. अशोक उईके यांनी आपल्या पदाचा तातडीने राजीनामा द्यावा, तसेच आदिवासी विकास विभागाचे सचिव आणि संबंधित आयुक्त यांची तात्काळ बदली करावी, या प्रमुख मागण्यांसाठी हे सर्व विद्यार्थी गेल्या तब्बल ४९ दिवसांपासून राज्यभरात विविध टप्प्यांवर तीव्र आंदोलन करीत आहेत. आपल्या न्याय मागण्यांसाठी या विद्यार्थ्यांनी नाशिकहून थेट पायी चालत 'जेन-झी लाँग मार्च' काढत मुंबईत ऐतिहासिक प्रवेश केला होता. राज्यापालांच्या प्रत्यक्ष भेटीची वेळ मागण्यासाठी हे विद्यार्थी दादर येथील काँग्रेस कार्यालयातून (तिलक भवन परिसर) बाहेर पडण्याच्या तयारीत होते. मात्र, आधीच सतर्क झालेल्या पोलिसांनी प्रचंड बंदोबस्त तैनात करत संपूर्ण परिसर मोठ्या प्रमाणावर बॅरिकेडिंग करून पूर्णपणे सील केला होता. विद्यार्थी जसे कार्यालयाच्या बाहेर पडू लागले, तशी पोलिसांनी त्यांना तात्काळ ताब्यात घेण्यास सुरुवात केली. काहींना कार्यालयाच्या पार्किंगमध्येच रोखण्यात आले.

२५ ऑक्टोबरला पुन्हा तीव्र आंदोलनाचा इशारा

पोलिसांनी जरी सध्या बळाचा वापर करून विद्यार्थ्यांना मुंबईबाहेर पाठवले असले, तरी विद्यार्थ्यांचा लढा अद्याप संपलेला नाही. पुढील १९ दिवसांच्या कालावधीत हे विद्यार्थी राज्यातील वेगवेगळ्या जिल्ह्यांमधील आदिवासी आश्रमशाळा आणि शासकीय वसतिगृहांची स्वतः प्रत्यक्ष पाहणी करणार आहेत. शासनाच्या नियमांनुसार व कागदावरील दाव्यांनुसार विद्यार्थ्यांना खरोखरच मूलभूत सुविधा मिळत आहेत की नाही, याची खात्रीशीर पाहणी ते करणार आहेत. जर शासनाने यावर तातडीने योग्य पावले उचलली नाहीत आणि त्यांच्या मागण्या पूर्ण केल्या नाहीत, तर आगामी २५ ऑक्टोबरला आणखी मोठ्या संख्येने आणि अधिक तीव्र आक्रमक भूमिका घेत पुन्हा एकदा आझाद मैदानात धडक देऊ, असा सज्जड व आक्रमक इशारा आंदोलक विद्यार्थी राहुल पावरा यांनी माध्यमांशी बोलताना दिला आहे.

पोलिसांची बाजू आणि दावा

दुसऱ्या बाजूला, पोलिसांनी विद्यार्थ्यांना बळजबरीने ताब्यात घेतल्याचा आंदोलकांचा दावा पूर्णपणे फेटाळून लावला आहे. मुंबईत या आंदोलनासाठी आणि निदर्शनांसाठी कोणतीही कायदेशीर परवानगी घेतली गेली नव्हती, त्यामुळे टिळक भवन परिसराकडून कायदा व सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये म्हणून विद्यार्थ्यांना तेथून सुरक्षितपणे बाजूला हटविण्यात आले, असे पोलिसांचे म्हणणे आहे. तसेच, कुठल्याही विद्यार्थ्याला बेकायदेशीरपणे ताब्यात घेण्यात आलेले नाही, तर त्यांना सर्व सुरक्षा पुरवून अत्यंत सुरक्षितपणे नाशिकमधील त्यांच्या मूळ निवासस्थानी व वसतिगृहात परत पाठविण्यात आले आहे, अशी अधिकृत माहिती पोलिसांनी दिली आहे.