टिहरी सरोवराचा कायापालट! वॉटर स्पोर्ट्सपासून विलेज टुरिझमपर्यंत; उत्तराखंडमध्ये जागतिक पर्यटन केंद्र बनवण्याची जोरदार तयारी!

उत्तराखंडमधील प्रसिद्ध टिहरी सरोवराला (Tehri Lake) आंतरराष्ट्रीय पर्यटन नकाशावर अत्यंत ठळक स्थान मिळवून देण्यासाठी राज्य सरकारकडून एका अतिशय महत्त्वाकांक्षी आणि व्यापक नियोजनावर काम सुरू आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश टिहरी सरोवर परिसराला केवळ देशांतर्गतच नव्हे, तर जगातील एक अग्रगण्य आणि जागतिक दर्जाचे पर्यटन स्थळ (Global Tourism Destination) म्हणून विकसित करणे हा आहे. येथे येणाऱ्या पर्यटकांचा मुक्काम केवळ एका दिवसापुरता मर्यादित न राहता त्यांनी दीर्घकाळ येथे आनंद घ्यावा, यासाठी विविध पर्यटन प्रकारांचा एकत्रित विकास केला जात आहे.

मुख्य नियोजन आणि मास्टर झोनल प्लॅन: याच व्यापक पार्श्वभूमीवर, सरोवर आणि त्याच्या आसपासच्या परिसरासाठी तब्बल सुमारे ८ हजार हेक्टर क्षेत्राचा समावेश असलेला एक सर्वसमावेशक मास्टर आणि झोनल प्लॅन (Master and Zonal Plan) तयार करण्याची तयारी पूर्ण करण्यात आली आहे. या महत्त्वाकांक्षी आराखड्यात सरकारी तसेच खाजगी जमिनींचा अतिशय सुयोग्य आणि नियोजनबद्ध वापर कसा करता येईल, यावर भर दिला गेला आहे. तसेच पर्यटनाच्या नवनवीन प्रकारांचा सुनियोजित विकास आणि अनियंत्रित किंवा अवैध बांधकामांवर कायदेशीर व कठोर नियंत्रण ठेवणे, या मुद्द्यांचा अत्यंत सखोल विचार करण्यात आला आहे.

स्थानिक प्रशासनाची भूमिका व व्हिजन: टिहरी गढवालच्या जिल्हा दंडाधिकारी (District Magistrate) निकिता खंडेलवाल यांनी स्पष्ट केले आहे की, मुख्यमंत्र्यांचे टिहरी पर्यटन विकासासंदर्भातील व्हिजन अत्यंत स्पष्ट आहे. टिहरी सरोवराला जागतिक दर्जाचे प्रमुख गंतव्यस्थान म्हणून विकसित करण्यासाठी पायाभूत सुविधांवर युद्धपातळीवर काम सुरू आहे. पर्यटकांना जागतिक दर्जाच्या सुविधा मिळाव्यात यासाठी विविध विकासकामांना गती देण्यात आली आहे.

स्मार्ट सुविधा आणि पर्यटनाचा विस्तार: सध्या टिहरीमध्ये स्मार्ट पर्यटनाशी संबंधित अनेक आधुनिक सुविधांचे जाळे विणले जात आहे. यामध्ये पर्यटकांसाठी आकर्षक व्ह्यूपॉइंट्सची निर्मिती, आधुनिक स्मार्ट बस शेल्टर, सुरक्षेच्या दृष्टीने संपूर्ण परिसरात सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांचे जाळे, स्मार्ट पोल्स आणि पर्यावरणपूरक ई-बस सेवांचा मोठ्या प्रमाणावर समावेश आहे. या सर्व अत्याधुनिक सुविधांमुळे पर्यटकांचा प्रवास अधिक सुकर आणि सुरक्षित होणार आहे.

वॉटर स्पोर्ट्स आणि विलेज टुरिझमचा संगम: या संपूर्ण प्रकल्पाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये केवळ वॉटर स्पोर्ट्स (Water Sports) वरच भर दिला गेलेला नाही, तर ग्रामीण संस्कृतीला चालना देण्यासाठी 'विलेज टुरिझम' (Village Tourism) आणि होमस्टे संस्कृतीलाही जोडले जात आहे. यामुळे साहसी खेळांची आवड असणाऱ्या पर्यटकांसोबतच स्थानिक ग्रामस्थांना आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही मोठा आर्थिक लाभ मिळणार असून उत्तराखंडच्या पर्यटनाला एक नवा आयाम प्राप्त होणार आहे.