अल्पवयीन आरोपीची धिंड काढणे पडले महागात! वादग्रस्त वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक मानसिंग पाटील यांची तडकाफडकी विशेष शाखेत बदली

पुण्यातील भारतीय विद्यापीठ पोलीस ठाण्याच्या (Bharati Vidyapeeth Police Station) हद्दीत एका गुन्ह्यातील अल्पवयीन आरोपींना सार्वजनिकरीत्या फिरवत त्यांची धिंड काढल्याप्रकरणी वादळाच्या भोवऱ्यात सापडलेले वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक मानसिंग पाटील (Mansing Patil) यांची अखेर विशेष शाखेत बदली करण्यात आली आहे. या कारवाईमुळे गेल्या काही दिवसांपासून राज्यभरात चर्चेत असलेल्या आणि तीव्र संताप निर्माण केलेल्या या प्रकरणाला एक नवे वळण मिळाले आहे.

प्रकरणाची पार्श्वभूमी व मानवाधिकार आयोगाची गंभीर दखल:

• व्हायरल व्हिडिओ आणि मानवी हक्कांचे उल्लंघन: काही दिवसांपूर्वी भारतीय विद्यापीठ पोलिसांच्या पथकाने एका गुन्ह्यातील संशयित अल्पवयीन आरोपींना सार्वजनिक ठिकाणी सार्वजनिकरीत्या फिरवत त्यांची मानहानी होईल अशा प्रकारे धिंड काढली. ही संपूर्ण घटना कॅमेऱ्यात कैद होऊन तिचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल झाला. अल्पवयीन मुलांची ओळख उघड होईल व त्यांच्यावर अमानुष अत्याचार करतील अशा प्रकारे पोलिसांनी केलेली ही कारवाई बाल न्याय (काळजी व संरक्षण) कायदा (Juvenile Justice Act) तसेच मानवी हक्कांच्या आणि भारतीय संविधानाच्या मूलभूत तत्त्वांच्या पूर्णपणे विरोधात असल्याची टीका देशभरातून झाली.

• राज्य मानवाधिकार आयोगाची (MSHRC) 'सुओ मोटो' दखल: या अत्यंत संतापजनक आणि क्रूर प्रकाराची राज्य मानवाधिकार आयोगाने स्वतःहून (Suo Motu) गंभीर दखल घेतली. आयोगाने या कृतीला 'जंगल राज' आणि मानवी हक्कांचे उल्लंघन असल्याचे स्पष्ट शब्दांत नमूद करत पुण्याचे पोलीस आयुक्त, संबंधित पोलीस उपायुक्त आणि वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक मानसिंग पाटील यांना कायदेशीर नोटीस बजावून सविस्तर अहवाल मागितला.

मानवाधिकार आयोगाची प्रत्यक्ष चौकशी आणि प्रशासकीय पावले:

• पोलीस ठाण्यात सखोल तपास: या प्रकरणाची गांभीर्य लक्षात घेऊन मानवाधिकार आयोगाचे विशेष पथक प्रत्यक्ष भारतीय विद्यापीठ पोलीस ठाण्यात दाखल झाले. आयोगाच्या अधिकाऱ्यांनी दिवसभर पोलीस ठाण्यात थांबून या प्रकरणाशी संबंधित कागदपत्रे, घटनाक्रम आणि सीसीटीव्ही फुटेजची सखोल पडताळणी केली. तसेच संबंधित अधिकाऱ्यांकडून या कृतीबाबत स्पष्टीकरण मागवण्यात आले.

• वरिष्ठ पोलीस निरीक्षकांची उचलबांगडी: मानवाधिकार आयोगाच्या या कडक भूमिका आणि तपासानंतर प्रशासकीय स्तरावर तातडीने हालचाली झाल्या. अखेर वादाच्या भोवऱ्यात सापडलेले भारतीय विद्यापीठ पोलीस ठाण्याचे वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक मानसिंग पाटील यांची तेथून उचलबांगडी करत त्यांची रवानगी 'विशेष शाखेत' (Special Branch) करण्यात आली.

या बदलीकडे केवळ एक प्रशासकीय बदल म्हणून पाहिले जात नसून, मानवाधिकार उल्लंघनाच्या प्रकरणानंतर झालेली ही एक मोठी कारवाई मानली जात आहे. दरम्यान, मानवाधिकार आयोगाची सखोल चौकशी अद्याप सुरू असून, आगामी सुनावणी आणि अंतिम अहवालानंतर या प्रकरणात आणखी काही कठोर प्रशासकीय किंवा शिस्तभंगाची कारवाई होण्याच्या शक्यता वर्तवली जात आहे. या घटनेमुळे पोलीस दलात मोठी खळबळ उडाली आहे.