Palghar : 4200 कोटींचं बंदर प्रकल्प अडचणीत; शहरापासून 20 किमीवरील बंदरामुळे कांदळवन बाधित होण्याची शक्यता, मंजुरी रखडली

Mumbai : महाराष्ट्र सागरी मंडळाकडून पालघर जिल्ह्यात उभे होणारे मुरबे बंदर किनारपट्टी नियमन क्षेत्रासंबंधीच्या (सीआरझेड) पूर्ततेअभावी रखडले आहे. या बंदरासंबंधी कामांमुळे 35 हजार चौरस मीटरहून अधिक क्षेत्रावरील कांदळवन बाधित होणार आहे. मात्र त्यातील खारफुटीच्या नेमक्या झाडांची माहिती नसल्याने तूर्तास बंदराची सीआरझेडसंबंधीची मंजुरी रखडली आहे.

महाराष्ट्र सागरी मंडळाने पालघर जिल्ह्यात पालघर शहरापासून 20 किमी अंतरावर मुरबे येथे बहुउद्देशीय बंदर उभारणीचे नियोजन केले आहे. वार्षिक 134 टन कार्गो हाताळणीसह एकूण चार हजार दोनशे कोटी रुपये खर्चाच्या या बंदराचे कंत्राट खासगी कंपनीला याआधीच देण्यात आले आहे. मात्र त्यात सीआरझेडसंबंधी अडथळा आला आहे.

Pune Election : भाजप कार्यकर्त्यांचा राष्ट्रवादी उमेदवाराच्या घरी गोंधळ; डॉक्टर महिलेचा विनयभंग, मध्यरात्री तणाव

या बंदरासाठी टर्मिनल इमारत, जेट्टी, पोहोच मार्ग, कंटेनर यार्ड, नैसर्गिक आणि पेट्रोलियम वायू साठवणुकीची सुविधा, जहाजे उभे करण्याचे विविध तळ, कार्गो हाताळणी परिसर अशा प्रकारची एकूण 28 कामे प्रस्तावित आहेत. ही सर्व जागा किनारपट्टी नियमन क्षेत्राच्या सात श्रेणीत आहे. त्यातील दोन श्रेणी हा कांदळवनासंबंधी असून एक श्रेणी ‘ना विकास क्षेत्रा’तील आहे. कांदळवनासाठीच्या दोन श्रेणीपैकी एक श्रेणी थेट कांदळवनाचा भाग असून एक राखीव क्षेत्रातील आहे. त्यानुसार या बंदरासाठी थेट कांदळवनाच्या तीन हजार पाचशे चौरस मीटरहून अधिक क्षेत्रफळाचा समावेश आहे. तर बत्तीस हजार चौरस मीटरहून अधिक जागा ही राखीव (50 मीटर बफर) श्रेणीतील आहे.

या पार्श्वभूमीवर बंदराला सीआरझेड नियमानुसार परवानगी द्यावी, असा विनंती अर्ज महाराष्ट्र सागरी मंडळांतर्गत खासगी बंदर विकासकाने महाराष्ट्र किनारपट्टी क्षेत्र नियमन प्राधिकरणाकडे केला होता. त्यावर प्राधिकरणाच्या अलीकडेच झालेल्या 192 व्या बैठकीत चर्चा झाली. त्यानुसार, बंदराच्या पर्यावरणीय प्रभाव अहवालात विविध प्रकारचे मुद्दे मांडण्यात आले आहेत. मात्र कांदळवनासंबंधी नेमकी किती खारफुटीची झाडे कापावी लागतील, हे नमूद नाही. तसेच बंदराचा मासेमारीवर होणारा परिणाम, समुद्री जैवविविधतेवर होणारा परिणाम यांचा अहवालात समावेश आहे.

यामुळेच प्रकल्प नियोजकांनी कांदळवनाची प्रत्यक्ष पाहणी करून खारफुटींच्या झाडांचा नेमका आकडा मांडावा, मत्स्यव्यवसायाबाबत केंद्रीय समुद्री मत्स्यव्यवसाय संशोधन संस्था व समुद्री जैवविविधतेसंबंधीचा अभ्यास अहवाल तयार करून तो मांडावा. त्याआधारे पुन्हा मंजुरीसाठी अर्ज करावा, अशी सूचना देत एमसीझेडएमएने तूर्तास या बंदराला थांबा दिला आहे.

अधिक खोलवर असलेले बंदर
कुठलेही बंदर हे त्याच्या खोलीवर अवलंबून असते. याचाच अर्थ त्या बंदरात किती खोल किंवा किती उंचीचे जहाज येऊ शकते, त्यावर बंदराचे महत्त्व अधोरेखित होत असते. महाराष्ट्रात सध्या जेएनपीए हे 18 मीटर हे सर्वाधिक खोलीचे बंदर आहे. जागतिक स्तरावर चीन, अमेरिका, बेल्जियममध्ये 22, 24, 26 मीटर खोलीची बंदरे आहेत. आता डहाणू तालुक्यातील वाढवण हे बंदर 24 ते 26 मीटर खोलीचे बंदर असेल. वास्तवात पालघर आणि डहाणूचा समुद्र हा अधिक खोलवर म्हणून ओळखला जातो. त्यामुळेच वाढवण व त्यापाठोपाठ मुरबे बंदर हे त्याच परिसरात उभे होणार आहे. हे डीप-ड्राफ्ट म्हणजेच 18.50 मीटर अशा अधिक खोलीचे बंदर असेल.