दिव्यांग विद्यार्थ्यांचे डॉक्टर होण्याचे स्वप्न होणार साकार; एमबीबीएस प्रवेशासाठी एनएमसीची नवी मार्गदर्शक तत्त्वे जाहीर!"

वैद्यकीय शिक्षण घेऊन डॉक्टर होण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी राष्ट्रीय आयुर्विज्ञान आयोगाने (NMC) एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. एमबीबीएस (MBBS) अभ्यासक्रमाच्या प्रवेशासाठी दिव्यांग विद्यार्थ्यांचे मूल्यांकन करण्यासंदर्भात एनएमसीने नवीन व सुधारित मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. या नव्या नियमांमुळे आता केवळ दिव्यांगत्वाच्या प्रमाणपत्रावरील टक्क्यांवर आधारित प्रवेश प्रक्रिया बंद होऊन, विद्यार्थ्यांची प्रत्यक्ष क्षमता, कार्यक्षमता (Functional Competency) आणि वैद्यकीय शिक्षण पूर्ण करण्याची पात्रता यावर भर दिला जाणार आहे.

नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांचे प्रमुख मुद्दे आणि वैशिष्ट्ये:

• दिव्यांगत्वाच्या टक्केवारीपेक्षा कार्यक्षमतेला प्राधान्य: यापूर्वी प्रवेशासाठी केवळ दिव्यांगत्वाची टक्केवारी ग्राह्य धरली जात होती. मात्र, नव्या नियमांनुसार विद्यार्थ्याची शारीरिक किंवा मानसिक अडीअडचण तपासण्यापेक्षा तो विद्यार्थी संबंधित अभ्यासक्रम पूर्ण करण्यास सक्षम आहे का, त्याच्याकडे आवश्यक कौशल्ये आणि कार्यक्षमता आहे का, याचे वस्तुनिष्ठ मूल्यांकन केले जाईल.

• समान संधी आणि सुलभता (Reasonable Accommodation): दिव्यांग विद्यार्थ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान, सहाय्यक उपकरणे (Assistive Devices) आणि योग्य शैक्षणिक व क्लिनिकल सोयी-सुविधा उपलब्ध करून देऊन त्यांना समान संधी देण्यावर या धोरणात भर देण्यात आला आहे.

• वैद्यकीय महाविद्यालयांमध्ये 'इनेबलिंग युनिट': देशातील प्रत्येक मान्यताप्राप्त वैद्यकीय महाविद्यालयात दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी स्वतंत्र 'इनेबलिंग युनिट' (Enabling Unit) स्थापन करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे, जेणेकरून अशा विद्यार्थ्यांना अभ्यासात आणि प्रात्यक्षिकांमध्ये योग्य तो पाठिंबा मिळू शकेल.

• पारदर्शक मूल्यांकन व अपिलाची सोय: प्रवेशासाठी दिव्यांग बोर्डाकडून होणाऱ्या मूल्यात्कन प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता आणण्यात आली असून, विद्यार्थ्यांना न्याय मिळावा यासाठी योग्य ती अपील यंत्रणा देखील उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. एनएमसीच्या या दूरगामी निर्णयामुळे हजारो होतकरू दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या डॉक्टर होण्याच्या मार्गातील मोठे अडथळे दूर होणार आहेत.