एलपीजी गॅस सिलिंडरचे नियम बदलले! १ ऑक्टोबरपासून होणार ५ मोठे बदल, थेट तुमच्या खिशावर होणार परिणाम

नवी दिल्ली: दर महिन्याच्या पहिल्या तारखेसोबत अनेक महत्त्वाचे नियम बदलतात, ज्यांचा थेट आणि परिणामकारक प्रभाव सर्वसामान्य नागरिकांच्या खिशावर होत असतो. तुमच्या घरात जर स्वयंपाकासाठी एलपीजी (LPG) गॅस सिलिंडरचा नियमित वापर होत असेल, तर १ ऑक्टोबरपासून लागू होणाऱ्या नव्या नियमांची माहिती असणे अत्यंत गरजेचे आहे. गॅस सिलिंडरचे बुकिंग, रिफिलिंग, डिलिव्हरी पद्धत आणि सबसिडीशी संबंधित नियमांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल करण्यात आले आहेत, ज्यांचा तुमच्या दैनंदिन गृहोदयोग व बजेटवर थेट परिणाम होणार आहे. नवीन महिना सुरू होण्यापूर्वी एलपीजीशी संबंधित हे ५ बदल नक्की जाणून घ्या, जेणेकरून तुम्हाला कोणत्याही गैरसोयीचा सामना करावा लागणार नाही.

१. बायोमेट्रिक आधार ऑथेंटिकेशन बंधनकारक: १ ऑक्टोबरपासून सबसिडीसह येणारे घरगुती एलपीजी सिलिंडर खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांसाठी 'बायोमेट्रिक आधार ऑथेंटिकेशन' (Biometric Aadhaar Authentication) अनिवार्य असणार आहे. ज्या ग्राहकांनी अद्याप आपली ही पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही, त्यांना पुढील सबसिडीचे गॅस सिलिंडर बुक करण्यापूर्वी ती पूर्ण करावीच लागेल. ही प्रक्रिया संबंधित एलपीजी वितरकाकडे (गॅस एजन्सी), सिलिंडरची डिलिव्हरी होत असताना किंवा तेल कंपन्यांच्या अधिकृत मोबाईल ॲपद्वारे पूर्ण करता येईल. ज्यांचे ऑथेंटिकेशन आधीच झाले आहे, त्यांना पुन्हा प्रक्रिया करण्याची गरज नाही. जर एखाद्या ग्राहकाला ही प्रक्रिया करायची नसेल किंवा अडचण असेल, तर तो डिजिटल चॅनेलवर नोंद करू शकतो; मात्र अशा ग्राहकांना सबसिडीचा लाभ मिळणार नाही आणि सिलिंडर पूर्ण बाजारभावाने घ्यावा लागेल.

२. गॅस सिलिंडरच्या किमतीत बदल: दर महिन्याच्या १ तारखेला तेल कंपन्यांकडून एलपीजी सिलिंडरच्या दरांचा आढावा घेतला जातो आणि त्यानुसार किमती बदलल्या जातात. घरगुती असो वा कमर्शियल (व्यावसायिक) सिलिंडर, नवीन दरांनुसारच ग्राहकांना ते उपलब्ध होतात. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील क्रूड ऑइलचे भाव, गॅस आयात करण्याचा खर्च आणि शासकीय कर यांसारख्या विविध घटकांवर हे दर अवलंबून असतात. त्यामुळे ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला एलपीजीच्या किमतीत काय बदल होतो याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागून असते.

३. गॅस सिलिंडर रिफिलिंगच्या कालावधीत बदल: शासनाकडून घरगुती एलपीजी सिलिंडरचे पुढील बुकिंग व रिफिलिंग करण्यासाठीचा कालावधी काही काळापूर्वी बदलण्यात आला होता. आता हा कालावधी अधिक सुटसुटीत करण्यात आला असून देशभरातील सर्व घरगुती ग्राहकांसाठी हे नियम एकसमान लागू राहणार आहेत. पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी आणि काळाबाजार रोखण्यासाठी रिफिलिंगच्या वेळेसंदर्भात तेल कंपन्यांनी कडक निकष लागू केले आहेत.

४. पीएनजी (PNG) कनेक्शनबाबत कठोर धोरण: ज्या ग्राहकांच्या घरात किंवा गृहनिर्माण सोसायट्यांमध्ये पाइप्ड नॅचरल गॅस (PNG) ची सुविधा उपलब्ध आहे, परंतु तरीही ते एलपीजी सिलिंडरचा वापर करत आहेत, अशा ग्राहकांसाठी पेट्रोलियम मंत्रालयाने कडक धोरण स्वीकारले आहे. कंपनीकडून नोटीस मिळाल्यानंतरही ९० दिवसांच्या आत ज्यांनी पीएनजी कनेक्शन घेतले नाही, त्यांच्या एलपीजी गॅस रिफिलिंगवर किंवा पुरवठ्यावर बंदी घातली जाऊ शकते. पर्यावरणपूरक आणि सुलभ पाइप गॅस प्रणालीला चालना देण्यासाठी हा नियम अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.

५. ओटीपी (OTP) आधारित सुरक्षित डिलिव्हरी पद्धत: गॅस सिलिंडरच्या डिलिव्हरी प्रक्रियेमध्ये सुरक्षेच्या दृष्टीने मोठा बदल कायम ठेवण्यात आला आहे. आता केवळ गॅस बुक करून आणि पावती दाखवून सिलिंडर मिळणे शक्य होणार नाही. सिलिंडर बुक झाल्यानंतर ग्राहकाच्या नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर एक वन-टाइम पासवर्ड (OTP) पाठवला जातो. हा ओटीपी सिलिंडरची प्रत्यक्ष डिलिव्हरी घेताना डिलिव्हरीमनला (वितरक प्रतिनिधी) दाखवणे आणि खात्री करणे बंधनकारक राहील. या प्रणालीमुळे गॅसची चोरी किंवा तोेटेगिरी रोखण्यास मोठी मदत होणार आहे.