हैदराबाद: मेटाची १४ वर्षांची नोकरी सोडत IIITचे माजी विद्यार्थी मनोहर पालुरी यांनी सुरू केले २१५ दशलक्ष डॉलर्सचे 'वॉर्प सायन्सेस' एआय स्टार्टअप!

हैदराबाद: तंत्रज्ञान जगतातील दिग्गज कंपनी 'मेटा' (Meta) मधील तब्बल १४ वर्षांचा मोठा प्रवास आणि उच्च पद सोडल्यानंतर, भारतीय वंशाचे प्रसिद्ध कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तज्ज्ञ आणि IIIT हैदराबादचे माजी विद्यार्थी मनोहर पालुरी यांनी एक नवीन आणि अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. त्यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), रोबोटिक्स आणि रसायनशास्त्र यांच्या संयुक्त सहाय्याने औषध शोध प्रक्रियेला गती देण्यासाठी 'वॉर्प सायन्सेस' (Warp Sciences) नावाच्या एका नवीन स्टार्टअपची सह-स्थापना केली आहे. विशेष म्हणजे, या स्टार्टअपला अमेरिकेतील बायोटेक आणि फार्मास्युटिकल कंपन्यांना नवीन औषध संशोधनात मदत करण्यासाठी तब्बल २१५ दशलक्ष डॉलर्सचा (अंदाजे $२१५ मिलियन) भरभक्कम निधी मिळाला आहे.

मनोहर पालुरी यांनी २०१२ मध्ये फेसबुक (आताची मेटा) मध्ये कॉम्प्युटर व्हिजन संशोधक म्हणून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली होती. त्यानंतरच्या १४ वर्षांच्या काळात ते कंपनीत विविध नेतृत्व पदांवर काम करत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) विभागाचे उपाध्यक्ष (Vice President) या उच्च पदापर्यंत पोहोचले. मेटासारख्या जागतिक पातळीवरील अग्रगण्य कंपनीतील मोठी नोकरी सोडल्यानंतर त्यांनी आता आरोग्याशी आणि औषध संशोधनाशी संबंधित आव्हानांवर मात करण्यासाठी पाऊल उचलले आहे. 'वॉर्प सायन्सेस' या नवीन कंपनीमध्ये ते मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी (CTO) म्हणून जबाबदारी सांभाळत आहेत. त्यांच्यासोबत केविन वइल हे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) आणि डी. जे. पाटील हे मुख्य ऑपरेशन्स अधिकारी (COO) म्हणून काम पाहत आहेत.

औषध संशोधनात एआय आणि रोबोटिक्सचा वापर: मनोहर पालुरी यांनी लिंक्डइनवरील आपल्या एका पोस्टमध्ये स्पष्ट केले आहे की, औषधांच्या संशोधनासाठी दिवसरात्र मेहनत करणाऱ्या संशोधक आणि वैज्ञानिकांना अधिक वेगाने काम करता यावे, यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि रोबोटिक्सचा प्रत्यक्ष प्रयोगांमध्ये प्रभावी वापर केला जाणार आहे. त्यांची ही कंपनी स्वतः नवीन औषधे थेट तयार करण्याऐवजी, औषध संशोधनासाठी आवश्यक असणारी अत्याधुनिक संशोधनाची यंत्रणा, प्रणाली आणि तंत्रज्ञान इतर कंपन्यांना उपलब्ध करून देणार आहे. प्रत्येक प्रयोगातून नवीन गोष्टी शिकून पुढील प्रयोग अधिक अचूक आणि परिणामकारक कसे करता येतील, अशी एक स्वयंचलित यंत्रणा विकसित करण्यावर या स्टार्टअपचा भर आहे.

हे तंत्रज्ञान उभारताना कंपनी केवळ पूर्णपणे एआय प्रणालींवरच अवलंबून राहणार नाही, तर सुरुवातीला अनुभवी रसायनशास्त्रज्ञांसोबत प्रत्यक्ष प्रकल्पांवर काम केले जाईल. वैज्ञानिकांच्या कामाच्या पद्धती समजून घेतल्यानंतर संशोधनातील काही जटिल प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने स्वयंचलित (Automated) केल्या जातील. आधुनिक तंत्रज्ञानाची उभारणी केली जात असली तरी संशोधनाची योग्य दिशा कोणती असावी आणि वैज्ञानिक यश कशाला म्हणावे, याचे अंतिम निर्णय नेहमी शास्त्रज्ञांच्याच हातात राहतील, असे पालुरी यांनी आवर्जून नमूद केले आहे. एआय आणि रोबोटिक्स ही जरी अत्यंत प्रभावी साधने असली, तरी त्यांचा संशोधनात योग्य उपयोग करून घेण्यासाठी तज्ज्ञ वैज्ञानिकांचे ज्ञान आणि प्रत्यक्ष अनुभव सर्वात महत्त्वाचा ठरतो, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे. या नाविन्यपूर्ण उपक्रमामुळे आगामी काळात नवीन औषधांच्या शोधाचा वेग वाढण्यास मोठी मदत होणार आहे.