शेवटच्या तारखेची वाट पाहू नका! 'या' तारखेपूर्वी आयटीआर भरा, नाहीतर बसेल ५,००० रुपयांचा फटका!

मुंबई/पुणे: आर्थिक वर्ष २०२५-२६ (असेसमेंट इयर २०२६-२७) साठी आयकर रिटर्न (ITR) दाखल करण्याची प्रक्रिया सध्या देशभरात वेगाने सुरू आहे. जर तुम्ही अद्याप तुमचा आयटीआर (Income Tax Return) फाईल केला नसेल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. आयकर विभागाने वेगवेगळ्या करदात्यांच्या श्रेणीनुसार अंतिम मुदत (Deadline) निश्चित केली आहे. शेवटच्या क्षणी होणारी तांत्रिक अडचण आणि दंडात्मक कारवाई टाळण्यासाठी करदात्यांनी वेळेत रिटर्न भरणे गरजेचे आहे.

कोणासाठी कोणती अंतिम तारीख?

यावर्षी आयकर नियमांनुसार करदात्यांच्या श्रेणीनुसार डेडलाईन खालीलप्रमाणे आहे:

• नोकरदार वर्ग (Salaried Individuals): ज्या करदात्यांना आयटीआर-१ (ITR-1) किंवा आयटीआर-२ (ITR-2) फॉर्म भरायचा आहे, अशा नोकरदार आणि पेन्शनधारकांसाठी आयटीआर फाईल करण्याची अंतिम तारीख ३१ जुलै २०२६ आहे.

 

 

• व्यावसायिक आणि सल्लागार (Non-Audit Business/Professionals): ज्या लहान व्यवसायिकांच्या किंवा फ्रीलान्सर्सच्या खात्यांचे ऑडिट (Tax Audit) करण्याची गरज नसते, अशा आयटीआर-३ आणि आयटीआर-४ धारकांसाठी अंतिम मुदत ३१ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत वाढवण्यात आली आहे.

• ऑडिट आवश्यक असणारे करदाते (Audit Cases): ज्या कंपन्या किंवा व्यावसायिकांच्या खात्यांचे ऑडिट करणे बंधनकारक आहे, त्यांच्यासाठी अंतिम तारीख ३१ ऑक्टोबर २०२६ असणार आहे.

मुदत चुकल्यास ५,००० रुपयांपर्यंत दंड (Penalty under Section 234F)

जर तुम्ही दिलेल्या अंतिम मुदतीपर्यंत आयटीआर दाखल करू शकला नाहीत, तर तुम्हाला 'विलंबित रिटर्न' (Belated Return) भरावा लागेल. यासाठी आयकर कायद्याच्या कलम २३४एफ (Section 234F) अंतर्गत मोठा दंड आकारला जातो:

१. ५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त उत्पन्न: जर तुमचे एकूण वार्षिक उत्पन्न ५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त असेल, तर मुदतीनंतर आयटीआर भरल्यास ५,००० रुपये लेट फी (दंड) द्यावी लागेल.

२. ५ लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न: जर तुमचे उत्पन्न ५ लाख रुपये किंवा त्यापेक्षा कमी असेल, तर हा दंड १,००० रुपये इतका मर्यादित असेल.

३. ३१ डिसेंबर २०२६ ही शेवटची संधी: दंडासह विलंबित रिटर्न (Belated Return) भरण्याची अंतिम संधी ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंतच उपलब्ध असेल.

लेट आयटीआर भरण्याचे इतर तोटे:

मुदतीनंतर आयटीआर भरल्यास केवळ दंडाचा फटका बसत नाही, तर इतरही अनेक तोटे होतात:

• कर थकीत असल्यास कलम २३४ए अंतर्गत दरमहा १% दराने व्याज भरावे लागते.

• करदात्याला जुनी कर रचना (Old Tax Regime) निवडण्याचा अधिकार राहत नाही, त्याला नवीन कर रचनेनुसारच कर भरावा लागतो.

• व्यवसायातील आर्थिक तोटा (Losses) पुढील वर्षासाठी कॅरी फॉरवर्ड (Carry Forward) करता येत नाही.

त्यामुळे प्राप्तिकर विभागाच्या अधिकृत पोर्टलवर जाऊन कोणत्याही दंडाशिवाय आणि सुलभ प्रक्रियेसाठी ३१ जुलै किंवा ३१ ऑगस्टच्या आधीच आपला आयटीआर फाईल करा, असे आवाहन तज्ज्ञांकडून करण्यात येत आहे.