Iran-US Tension : खरचं उद्या इराण-अमेरिकेत अशी डील झाली, तर ट्रम्प यांची इज्जत निघेल, यासाठी इतका अट्टहास करतायत का?

इराण आणि अमेरिका हे दोन देश युद्धाच्या उंबरठ्यावर उभे आहेत. अमेरिकेच्या दोन शक्तीशाली युद्धनौका इराणच्या समुद्रात आहेत. कुठल्याही क्षणी युद्ध सुरु होईल अशी स्थिती आहे. या सगळ्यामध्ये उद्या इराण-अमेरिकेत व्यापारी डील झाल्याची बातमी आली तर? तुमची प्रतिक्रिया काय असेल. अमेरिका आणि इरामध्ये जिनेव्हा येथे होणाऱ्या बैठकीआधी मोठा खुलासा झाला आहे. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयानुसार तेहरान अमेरिकेसोबत तेल, गॅस विक्रीसह एअरक्राफ्ट खरेदीवर चर्चा करतोय. डील यशस्वी झाली तर इराण अमेरिकेकडून एअरक्राफ्ट विकत घेईल. इस्लामिक गणराज्य शासनात हे पहिल्यांदा घडतय, जेव्हा इराण अमेरिकेकडून शस्त्रास्त्र खरेदी करण्यासंदर्भात डील करतोय. 1979 पासून इराण आणि अमेरिकेत शस्त्रास्त्रांच्या खरेदी-विक्री संदर्भात कोणतीही डील झालेली नाही.

“कुठल्याही कराराचं स्थायित्व टिकवून ठेवण्यासाठी अमेरिकेला सुद्धा त्या क्षेत्रात लाभ मिळाला पाहिजे जिथे उच्च आणि त्वरित आर्थिक फलप्राप्ती असेल. म्हणूनच आम्ही अमेरिकेसोबत तेल, मिनरल्स आणि शस्त्रास्त्रांसंदर्भात डील करत आहोत” असं फार्स एजन्सीने परराष्ट्र मंत्रालयाच्या आर्थिक कूटनितीचे उपसंचालक हामिद घनबरी यांच्या हवाल्याने म्हटलं आहे.

1 हामिद घनबरी यांच्यानुसार 2015 साली इराण-अमेरिकेत जो अणवस्त्र करार झाला, त्यातून अमेरिकेला काही फायदा मिळाला नाही. अखेरीस अमेरिकेने ती डील रद्द केली. यावेळी अमेरिकेला आर्थिक फायदा मिळावा अशी इराणची इच्छा आहे. जेणेकरुन पुढच्याकाळात हा करार रद्द होऊ नये.

2 इराणला फक्त अमेरिकेकडून धोका आहे. अमेरिकेने मिडल ईस्टमध्ये दोन विमानवाहू युद्धनौका तैनात केल्या आहेत. इराणने अमेरिकेचं ऐकल नाही, तर त्यांना युद्धा उतरावं लागेल. इराणसाठी युद्ध लढणं सोपं नाहीय. इराण सरकारला युद्ध लढायचं नाहीय.

3 इराणला युरेनियम संवर्धन झीरोपर्यंत आणायचं नाहीय. म्हणून तेहरान अमेरिकेला आपल्या बाजूला वळवण्यासाठी शस्त्रास्त्र खरेदीसारख्या डीलची ऑफर देतोय. संवर्धित युरेनियम टिकवून ठेवण्याचा इराणचा प्रयत्न आहे. इराणने आपलं सर्व संवर्धन केलेलं युरेनियम संपवून टाकावं अशी अमेरिकेची इच्छा आहे.

4. कार्नेगी एंडॉमेंटचे सीनियर फेलो डेविड एरॉन यांच्यानुसार, मिडिल ईस्ट मध्ये अमेरिकेची सैन्य उपस्थिती जितकी वाढेल तितकं इराणला बॅकफूटवर जावं लागेल. कारण ऐकलं नाही तर हल्ले तितकेच भीषण होतील हे इराणला माहितीय.