Elon Musk’s SpaceX Makes History: Joins Prestigious Nasdaq-100 Index Just 17 Days After Historic IPO.

न्यूयॉर्क/वॉशिंग्टन: जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती इलॉन मस्क यांची कंपनी 'स्पेसएक्स' (SpaceX) जागतिक पातळीवर एक नवा इतिहास रचण्याच्या तयारीत आहे. नुकत्याच झालेल्या ऐतिहासिक आयपीओ (IPO) नंतर, आता या कंपनीचा समावेश अमेरिकेच्या तंत्रज्ञान क्षेत्रातील अग्रगण्य 'नॅसडॅक १००' (Nasdaq-100) इंडेक्समध्ये करण्यात येणार आहे. एक्सचेंज ऑपरेटर नॅसडॅकने शुक्रवारी (२६ जून २०२६) या वृत्ताला अधिकृत दुजोरा दिला असून ७ जुलै २०२६ पासून स्पेसएक्स या इंडेक्सचा भाग बनेल.

अवघ्या १७ दिवसांत एन्ट्रीचा विक्रम:

स्पेसएक्सने १२ जून २०२६ रोजी नॅसडॅक एक्सचेंजवर आपले यशस्वी पदार्पण केले होते. त्यानंतर अवघ्या १७ ट्रेडिंग दिवसांच्या आत कंपनीला थेट नॅसडॅक १०० इंडेक्समध्ये स्थान मिळत आहे. अमेरिकन शेअर बाजाराच्या इतिहासात नवीन सूचीबद्ध झालेल्या कंपनीला एवढ्या वेगाने मुख्य इंडेक्समध्ये समाविष्ट करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. नॅसडॅक १०० मध्ये प्रामुख्याने एनव्हिडिया, ॲपल, मायक्रोसॉफ्ट आणि ॲमेझॉनसारख्या जगातील सर्वात मोठ्या टेक कंपन्यांचा समावेश आहे.

नवे नियम आणि 'फास्ट-ट्रॅक' मार्ग:

हा ऐतिहासिक निर्णय नॅसडॅकने मे २०२६ मध्ये बदललेल्या नियमांमुळे शक्य झाला आहे. नव्या 'फास्ट-ट्रॅक' नियमांनुसार, जर एखाद्या नवीन सूचीबद्ध कंपनीचे एकूण बाजार मूल्य (Market Capitalization) नॅसडॅक १०० मधील पहिल्या ४० कंपन्यांच्या घरात असेल, तर तिला ट्रेडिंग इतिहासाची अट न लावता थेट प्रवेश दिला जाऊ शकतो. सध्या स्पेसएक्सचे बाजार मूल्य तब्बल २ ट्रिलियन डॉलर्स (सुमारे १६६ लाख कोटी रुपये) वर पोहोचले असून, ही कंपनी जगातील ७ व्या क्रमांकाची सर्वात मोठी सूचीबद्ध कंपनी बनली आहे.

अब्जावधी डॉलर्सच्या गुंतवणुकीचा मार्ग मोकळा:

जागतिक वित्तीय संस्था जे.पी. मॉर्गन (J.P. Morgan) च्या अहवालानुसार, नॅसडॅक १०० इंडेक्समध्ये समावेश झाल्यामुळे इन्व्हेस्को क्युक्युक्यू (Invesco QQQ) आणि QQQM सारख्या मोठ्या पॅसिव्ह ईटीएफ (ETF) आणि म्युच्युअल फंड्सच्या माध्यमातून स्पेसएक्समध्ये सुमारे ४.३ अब्ज डॉलर्सची (सुमारे ३६ हजार कोटी रुपये) नवीन गुंतवणूक येण्याचा अंदाज आहे. कारण, या इंडेक्सला ट्रॅक करणाऱ्या सर्व फंड्सना आता अनिवार्यपणे स्पेसएक्सचे शेअर्स खरेदी करावे लागणार आहेत.

S&P 500 ची भूमिका आणि भविष्यातील कल:

स्पेसएक्सच्या या कामगिरीनंतर ओपनएआय (OpenAI) आणि अँथ्रॉपिक (Anthropic) सारख्या बड्या एआय (AI) कंपन्या देखील पुढील १-२ वर्षांत १ ट्रिलियन डॉलर्सपेक्षा जास्त व्हॅल्युएशनसह आयपीओ आणण्याच्या तयारीत आहेत. दरम्यान, वॉल स्ट्रीटचा दुसरा प्रमुख बेंचमार्क इंडेक्स असलेल्या 'एस अँड पी ५००' (S&P 500) ने स्पष्ट केले आहे की, ते स्पेसएक्ससाठी आपले नियम शिथिल करणार नाहीत. त्यामुळे S&P 500 मध्ये समाविष्ट होण्यासाठी स्पेसएक्सला किमान १२ महिने वाट पाहावी लागणार आहे.