अकोल्यात संभाव्य पाणीटंचाईवर प्रशासनाची मोठी तयारी; काटेपूर्णा धरणावरील ६४ गावांसाठी पर्यायी पाणीपुरवठा योजनांचे नियोजन

अकोला जिल्ह्याची जीवनवाहिनी मानल्या जाणाऱ्या आणि महान येथील प्रमुख जलप्रकल्प असलेल्या काटेपूर्णा धरणातील उपलब्ध जलसाठा आणि आगामी काळातील संभाव्य पाणीटंचाईचे संकट लक्षात घेता, जिल्हा प्रशासन व पाणीपुरवठा विभागाने अत्यंत महत्त्वाची पावले उचलली आहेत. काटेपूर्णा धरणावर प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे अवलंबून असलेल्या तब्बल ६४ खेड्यांच्या ग्रामीण पाणीपुरवठा योजना सुरळीत राहाव्यात आणि नागरिकांना पिण्याच्या पाण्यासाठी वणवण भटकण्याची वेळ येऊ नये, यासाठी प्रशासनाकडून युद्धपातळीवर पर्यायी पाणीपुरवठा योजनांचे नियोजन आणि अंमलबजावणी सुरू करण्यात आली आहे.

काटेपूर्णा धरणातील पाण्याचा ताण आणि ६४ गावांसाठीचे संकट

अकोला शहर तसेच ग्रामीण भागातील अनेक गावांना पाणीपुरवठा करणाऱ्या काटेपूर्णा प्रकल्पावर यंदा हवामान बदलाचा आणि अपुऱ्या पावसामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीचा मोठा ताण पडला आहे. उन्हाळ्याच्या दिवसांची चाहूल लागण्याआधीच किंवा पावसाळा संपल्यानंतर धरणातील पाण्याची पातळी आणि उपलब्ध जलसाठ्याचे गणित बिघडण्याची चिन्हे दिसू लागल्याने प्रशासनाची धावपळ उडाली आहे. या धरणाच्या पाण्यावर विसंबून असलेल्या ग्रामीण भागातील ६४ गावांमधील नागरिकांना ऐन टंचाईच्या काळात पाण्यासाठी हाल सोसावे लागू नयेत, म्हणून प्रशासनाने आधीच सावध भूमिका घेतलीय.

प्रशासनाचे पर्यायी आराखडे आणि तातडीच्या उपाययोजना

संभाव्य पाणीटंचाईच्या झळा तीव्र होऊ नयेत म्हणून जिल्हा प्रशासन, ग्रामीण पाणीपुरवठा विभाग आणि संबंधित यंत्रणांनी संयुक्तरित्या एक प्रभावी कार्ययोजना तयार केली आहे. या अंतर्गत खालील महत्त्वाच्या उपाययोजना राबविल्या जात आहेत:

• पर्यायी जलस्रोतांचा शोध व अधिग्रहण: ज्या गावांमध्ये काटेपूर्णा योजनेवरून पाणीपुरवठा विस्कळीत होण्याचा धोका आहे, त्या भागातील बंद पडलेल्या किंवा निकामी झालेल्या विहिरी, कूपनलिका (ट्यूबवेल) यांची दुरुस्ती करून ती अधिग्रहित करण्यात येत आहेत.

• पाण्याचे योग्य व काटेकोर नियोजन: उपलब्ध पाणीसाठ्याचे योग्य वितरण करण्यासाठी जलस्रोतांचे रोटेशन आणि वेळापत्रक तयार केले जात आहे, जेणेकरून प्रत्येक गावापर्यंत पाण्याचा थेंब पोहोचू शकेल.

• शुद्ध व नियमित पाण्याचा पुरवठा: विहिरी किंवा कूपनलिका अधिग्रहित करताना लोकांच्या आरोग्याशी खेळ होऊ नये म्हणून पाणी नमुना चाचणी (Water Sample Testing) करूनच शुद्ध पाण्याचा पुरवठा सुनिश्चित करण्याचे कडक आदेश प्रशासनाने दिले आहेत.

टँकरमुक्त ग्रामीण भागासाठी प्रशासनाची पावले

ग्रामीण भागातील महिलांची पाण्यासाठी होणारी पायपीट थांबावी आणि जनावरांच्या पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न सुटावा यासाठी जिल्हास्तरावरून विशेष मॉनिटरिंग केले जात आहे. जिथे पाईपलाईन किंवा इतर पर्यायी स्रोतांद्वारे पाणी देणे शक्य नाही, तिथे गरज भासल्यास टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करण्याचे नियोजन तयार ठेवण्यात आले आहे. प्रशासनाच्या या आगाऊ आणि दक्ष नियोजनामुळे अकोला जिल्ह्यातील ६४ गावांच्या पाण्याचा प्रश्न सोडवण्यास मोठी मदत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.