लहानपणापासूनच मुलांना पुस्तके वाचण्याची सवयलावली, तर ती मोठी झाल्यावर अधिक एकाग्र, स्थिरआणि विचारशील बनतात. हे विविध संशोधनांतूनही सिद्धझाले आहे. वाचनाची सवय असलेल्या मुलांचीअभ्यासातील प्रगती उत्तम दिसून येते. त्यांच्यात नैराश्याचीलक्षणे कमी आढळतात. ताणतणाव व एकाग्रतेशीसंबंधित समस्या कमी होतात. अशी मुले स्क्रीनवर कमीवेळ घालवतात. लहानपणी लागलेली वाचनाची सवयपुढे चालून शांत आणि एकाग्र व्यक्तिमत्त्व घडवण्यासमदत करते. मुलाने एखाद्या गोष्टीच्या पुस्तकासोबत वेळ घालवणेम्हणजे एकाग्रता, सहानुभूती व संयमाचा सराव करणेहोय. हेच गुण पुढे किशोरावस्थेत स्वतः आणि इतरांच्याभावना समजून घेण्यास मदत करतात. कोणत्याहीप्रसंगावर लगेच प्रतिक्रिया न देता शांतपणे विचारकरण्याची क्षमता विकसित करतात. दीर्घकाळ लक्ष देऊनवाचणे हा एक प्रकारे एकाग्रतेचाच सराव आहे.वाचनामुळे आपल्याला परिस्थितीचा अंदाज घेण्याचीक्षमता मिळते. मन सतत पुढे काय घडणार आहे, याचाअंदाज लावत असते. हा अंदाज चुकला, की मनत्यानुषंगाने समजात बदल करते. मुलाचा परिस्थितींशीपरिचय होतो. मग पुस्तकांच्या माध्यमातून का असेनात्याची अंदाज बांधण्याची क्षमता तितकीच अधिकसुधारते. वाचलेल्या प्रसंगांचा आणि परिस्थितीचा आपलामेंदू मानसिक स्तरावर अनुभव घेतो. अशा प्रकारेपुस्तकात वाचलेली गोष्ट वास्तविक जीवनातीलधोक्यांशिवाय परिस्थितीचा सराव करण्याची संधी देते.ज्या मुलाने पुस्तकांच्या माध्यमातून मैत्री तुटणे, नवीनशाळेत जाणे किंवा भीतीदायक रात्रीचा अनुभव घेतलाआहे, ती मूल प्रत्यक्ष आयुष्यात अशा प्रसंगाला सामोरेजाताना पूर्णपणे अनभिज्ञ राहत नाही. वाचनाची प्रक्रियामेंदूतील दृश्य व भाषा समजणाऱ्या न्यूरल नेटवर्कचीपुनर्रचना करते. यामुळे आपण पाहतो आणि समजतोयांमधील संबंध अधिक घट्ट होतो. वाचन करणारी मुलेशब्दांत वर्णन केलेल्या गोष्टींची मनात उत्तम प्रतिमा तयारकरू शकतात. ही क्षमता शिक्षकांच्या सूचना समजूनघेण्यासाठी मित्राच्या बोलण्याचा सूर ओळखण्यासाठीकिंवा एखाद्या अनोळखी जागेचा अंदाज घेण्यासाठीउपयुक्त ठरते. पुस्तकांशी झालेली मैत्री मुलांचीभाषासमृद्धी वाढवते. ही प्रक्रिया शाळा सुरू होण्यापूर्वीच्यावयापासूनच सुरू होते. समृद्ध भाषा किशोरांना स्वतःच्याभावना अचूक ओळखण्यासाठी व त्यांना नावे देण्यासाठीउत्तम साधने उपलब्ध करून देते. भावनेला आपणओळखून तिचे वर्गीकरण करू शकतो, तिच्यावर लगेचप्रतिक्रिया न देता ती हाताळणे सोपे जाते. लहानपणीचीवाचनाची उत्तम क्षमता ही दहा वर्षांनंतरही मुलाचे वाचनकौशल्य उत्कृष्ट राहील, याचा संकेत देते. जी मुलेसुरुवातीपासूनच चांगली वाचू शकतात, ती अधिक वाचनकरतात. या सरावामुळे त्यांची क्षमता सतत वाढत राहते.याला ‘मॅथ्यू इफेक्ट'' म्हणतात. ही सुरुवातीची आघाडीपुढे जाऊन आणखी मोठे यश मिळवून देण्यास मदतकरते. एखादे मूल एखादी गोष्ट समजून घेते किंवासामाजिक प्रसंग चांगल्या प्रकारे हाताळते, तेव्हा मेंदूचीरिवॉर्ड सिस्टीम त्या प्रयत्नाला एक सार्थ अनुभव म्हणूननोंदवते. यामुळे मुलाने पुन्हा तसाच प्रयत्न करण्याचीशक्यता वाढते. याची सुरुवात बालपणापासूनच करा.आयुष्याच्या सुरुवातीच्या वर्षांत मुलांसोबत बसून पुस्तकेवाचणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. वाचनाच्या आनंदालानेहमी प्राधान्य द्या. मुले त्यांच्या आवडीची पुस्तके स्वतःनिवडतात. तेव्हा वाचनाची नैसर्गिक प्रेरणा निर्माण होते.नेहमी लक्षात ठेवा. डूम-स्क्रॉलिंगमध्ये घालवलेला प्रत्येकमिनिट पुस्तकाची पाने उलटण्यासाठी, एखाद्यागोष्टीसोबत पुढे जाण्यासाठी किंवा एखाद्या वाक्यावरथांबून विचार करण्यासाठी वापरता आला असता. (हे लेखिकेचे वैयक्तिक मत आहे.)
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- पुणे: आयुक्त स्वतः उतरले रस्त्यावर! एफसी रोडवर महापालिकेची धडक कारवाई; तब्बल २४ हजार ५०० चौरस फुटांचे अनधिकृत बांधकाम जमीनदोस्त!
- मुंबई: शायना एनसींकडून चुकून शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरेंचा फोटो फाडला गेल्याने राजकीय वादंग; किशोरी पेडणेकर यांचा तीव्र संताप!
- पुणे: भिडू, झाडे लावा रे.. बॉलिवूड अभिनेते जॅकी श्रॉफ यांच्या खास स्टाईलिश घोषणेने गाजले पुणे! जंगली महाराज रस्त्यावरील छत्रपती संभाजी महाराज उद्यानात राबवले वृक्षारोपण अभियान
- मुंबई: सोनिया गांधींच्या पुस्तकाच्या निषेधाचा प्रताप अंगलट! पुस्तकासोबत शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरेंचा फोटोही फाडल्याने शिंदेसेना वादाच्या भोवऱ्यात!
महाराष्ट्र
- पुणे: आयुक्त स्वतः उतरले रस्त्यावर! एफसी रोडवर महापालिकेची धडक कारवाई; तब्बल २४ हजार ५०० चौरस फुटांचे अनधिकृत बांधकाम जमीनदोस्त!
- धुळे: तांत्रिक चुकीचा फटका! धुळ्यातील पिंप्री येथे लाखों रुपये खर्चून उभारलेला रेल्वे पूल पाडण्याची वेळ; आता त्याच ठिकाणी नवीन अंडरपासचे काम सुरू!
- मुंबई: शायना एनसींकडून चुकून शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरेंचा फोटो फाडला गेल्याने राजकीय वादंग; किशोरी पेडणेकर यांचा तीव्र संताप!
- पुणे: भिडू, झाडे लावा रे.. बॉलिवूड अभिनेते जॅकी श्रॉफ यांच्या खास स्टाईलिश घोषणेने गाजले पुणे! जंगली महाराज रस्त्यावरील छत्रपती संभाजी महाराज उद्यानात राबवले वृक्षारोपण अभियान
गुन्हा
- गोंदिया: उदमांजर शिकारप्रकरणी सहा जण जेरबंद; गोंदिया वनविभागाची धडक कारवाई, कामठा परिसरातील घटना
- कोल्हापूर: पुणे रेल्वे प्रवासादरम्यान धक्कादायक घटना हातकणंगलेत रेल्वेखाली सापडून विवाहितेचा संशयास्पद मृत्यू; आत्महत्या की घातपात? चर्चांना उधाण
- पुणे: आळंदीत दिवसाढवळ्या थरारक रक्तपात! जुन्या वादातून पीसीएमटी चौकात रिक्षाचालकावर खंजीराने जीवघेणा हल्ला; परिसरात एकच दहशत
- धाराशिव: मोबाईलसाठी पैसे दिले नाही म्हणून जन्मदात्या वडिलांची झोपेतच हत्या; पोटच्या मुलाच्या कृत्याने धाराशिव हादरले!
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १७ नोव्हेंबर २०२६: सूर्य आणि मंगळ करणार राजयोग निर्माण, या राशींचे नशीब फळफळणार!
- आजचे राशिभविष्य १४ नोव्हेंबर २०२६: बुधादित्य योग आणि शनिकृपेमुळे या राशींचे नशीब उजळणार, जाणून घ्या काय सांगते तुमचे भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- गोवा: लोकशाहीच्या रक्षणासाठी भाजपने पणजीत काढली 'लोकशाही बचाव' पदयात्रा!
- उत्तर प्रदेश: लग्नापूर्वीच तिरंग्यात परतला अलीगढ़चा शिपाई; नायक करन चौधरी यांच्या अंगावर काटा आणणारी बलिदान गाथा
- गोंदिया: उदमांजर शिकारप्रकरणी सहा जण जेरबंद; गोंदिया वनविभागाची धडक कारवाई, कामठा परिसरातील घटना
- गोवा: शरीरात रक्ताचा शेवटचा थेंब असेपर्यंत लोकहिताचे काम करत राहणार आरोग्यमंत्री विश्वजित राणे यांची गोवा येथे गर्जना


























Subscribe to my channel



