बोरिया मजुमदार यांचा कॉलम:आपल्या खेळांना क्रिकेटकडून मार्केटिंगचे धडे शिकावे लागतील

आज राष्ट्रीय क्रीडा दिवस (29 ऑगस्ट) आहे. या निमित्ताने आपल्याला भारतीय खेळांकडे समग्र दृष्टीने पाहण्याची गरज आहे. आशियाई खेळांना आता केवळ 20 दिवसच उरले आहेत. 492 सदस्यांचे मजबूत भारतीय पथक लवकरच जपानला रवाना होईल, जिथे त्यांचे लक्ष्य 100 हून अधिक पदके जिंकण्याचे आहे. ऑलिम्पिकच्या यजमानपदासाठी बोली लावण्याची तयारीही सुरू आहे. भारतात खेळ अखेर प्राधान्यक्रमावर येत असल्याचे दिसत आहे. सर्वात आधी क्रिकेटबद्दल बोलूया. घरच्या मैदानावर विश्वचषक जिंकल्यानंतर आयर्लंड आणि इंग्लंडमध्ये कठीण काळ आला. पण श्रीलंकेतील कसोटी मालिकेने पुन्हा आशा जागृत केल्या आहेत आणि शुभमन गिलने स्वतःला एक नेता म्हणून भक्कमपणे स्थापित केले आहे. आता लवकरच दक्षिण आफ्रिकेत होणाऱ्या 2027 च्या विश्वचषकाच्या तयारीवर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. प्रत्येक भारतीय क्रिकेट चाहत्याला हे देखील मान्य असेल की वेगवान गोलंदाजांच्या नवीन पिढीला न्यूझीलंडमध्ये स्वतःला सिद्ध करावे लागेल. तरच भारत कसोटी क्रिकेटमध्ये खऱ्या अर्थाने स्पर्धात्मक राहू शकेल. महिला क्रिकेटसमोर उत्तरांपेक्षा प्रश्न जास्त आहेत. इंग्लंडविरुद्धची कसोटी विजय प्रभावी ठरली, पण टी-२० विश्वचषकात संघाची कामगिरी अपेक्षेप्रमाणे राहिली नाही. कर्णधारपद बदलणे जवळपास निश्चित मानले जात होते, पण किमान सध्या तरी बीसीसीआयने हरमनप्रीतसोबत कायम राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. स्मृती मानधनाला नेतृत्वाची संधी द्यायला हवी होती का? या प्रश्नाला आपल्याला सामोरे जावे लागेल. मग बॅडमिंटन आणि नेमबाजीचा विषय येतो. भारताने नवी दिल्लीत झालेल्या जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेत खूप चांगली कामगिरी केली आणि ट्रीसा-गायत्रीच्या पदकांनी देशाला स्पर्धेच्या प्रत्येक क्षणाशी जोडून ठेवले. जागतिक क्रमवारीत ३९व्या स्थानावरून पोडियमपर्यंत पोहोचणे हे प्रत्येक उदयोन्मुख खेळाडूसाठी प्रेरणास्रोत असायलाच हवे. सिंधूही पुन्हा एकदा चांगल्या लयीत दिसत आहे आणि आशियाई खेळ तिच्यासाठी मोठी परीक्षा असतील. सात्विक आणि चिरागला दुखापतींशी अधिक चांगल्या प्रकारे सामना करावा लागेल. आयुष पुरुष एकेरीत मोठी प्रतिभा सिद्ध होऊ शकतो. नेमबाजीबद्दल बोलायचे झाल्यास, सध्या भारत या खेळात जगातील आघाडीच्या देशांपैकी एक आहे असे म्हणणे चुकीचे ठरणार नाही. संघात प्रचंड प्रतिभा आहे आणि आता फक्त खेळाडूंच्या मानसिक तयारी आणि कंडिशनिंगवर काम करण्याची गरज आहे. भारतीय नेमबाज सातत्याने जागतिक दर्जाच्या स्पर्धांच्या अंतिम फेरीत पोहोचत आहेत. आता या अंतिम सामन्यांचे पदकांमध्ये रूपांतर करण्याची वेळ आली आहे. जर सर्व काही योजनेनुसार झाले, तर नेमबाजी आशियाई खेळांमध्ये भारताला किमान 20 पदके मिळवून देण्याच्या स्थितीत आहे. पण कुस्तीमध्ये आपण संघर्ष करत आहोत, तर तिरंदाजीलाही एका मोठ्या यशाची नितांत गरज आहे. राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत महिला मुष्टियुद्धपटूंनी नक्कीच आशा निर्माण केली होती, पण या मुष्टियुद्धपटूंची खरी परीक्षा आशियाई खेळांमध्ये होईल. यापैकी काही उत्कृष्ट फॉर्ममध्ये आहेत आणि साक्षी, जस्मिन आणि इतरांसाठी लॉस एंजेलिस 2028 मध्ये पोडियमवर पोहोचणे शक्य आहे. हॉकीचे चित्रही काहीसे असेच आहे. आशेची चिन्हे अजूनही कोणत्याही मोठ्या यशात बदललेली नाहीत. राष्ट्रीय संघ त्या मोठ्या झेपेच्या शोधात आहे, जी त्याला पुन्हा एकदा जागतिक स्तरावरील स्पर्धांमध्ये पदकाचा दावेदार बनवू शकेल. महिला संघ नक्कीच पुढे सरसावला आहे आणि आशियाई खेळांमध्ये त्यांची कठीण परीक्षा असेल. टेनिसमधील परिस्थिती निराशाजनक आहे. यूएस ओपनच्या एकेरी स्पर्धेत भारताचे कोणतेही प्रतिनिधित्व नाही आणि क्षितिजावर अशी कोणतीही मोठी प्रतिभा दिसत नाही, जी ही परिस्थिती बदलू शकेल. क्रीडा प्रशासनातही अजून बरेच काही करणे बाकी आहे. बीसीसीआय आज जगातील सर्वात शक्तिशाली क्रिकेट बोर्ड आहे, परंतु भारतीय ऑलिम्पिक संघ आणि विविध क्रीडा महासंघांना आता एकमेकांशी समन्वय साधून काम सुरू करावे लागेल. ऑलिम्पिकला दोन वर्षांपेक्षा कमी कालावधी शिल्लक आहे. आशियाई खेळ आपल्याला संकेत देतील की आपण सध्या कुठे उभे आहोत. क्रीडा प्रशासकांना आपापसातील मतभेद विसरून, एकत्र काम करावे लागेल. आपल्या ऑलिम्पिक खेळांनी क्रिकेटकडून शिकले पाहिजे - खेळांचे चांगले मार्केटिंग करा, तारे तयार करा आणि खेळाडूंच्या कथा लोकांपर्यंत पोहोचवा. असेच काही पॅरा-स्पोर्ट्सच्या क्षेत्रात घडत आहे, जिथे भारत आशियाई खेळांमध्ये 115 हून अधिक पदके जिंकण्याच्या स्थितीत आहे. हे सर्व केले जाऊ शकते का? नक्कीच. फक्त आपण आपल्यासमोर उभ्या असलेल्या संधी गमावू नयेत. आपल्या ऑलिम्पिक खेळांनी क्रिकेटकडून शिकले पाहिजे - खेळांचे चांगले मार्केटिंग करा, तारे तयार करा आणि खेळाडूंच्या कथा लोकांपर्यंत पोहोचवा. हे सर्व केले जाऊ शकते. फक्त आपण संधी गमावू नयेत. (हे लेखकाचे स्वतःचे विचार आहेत)