विचार करताना नखे चघळणे? ‘ही’ सवय धोकादायक, यावरील उपाय जाणून घ्या

तुम्हाला बोलताना किंवा काहीही करताना नखे चावण्याची वाईट सवय असेल तर ही बातमी आधी वाचा. यामुळे तुम्हाला मोठ्या संकटाला सामोरे जावे लागू शकते, तुमचे आरोग्य धोक्यात येऊ शकते. आता नखे चावण्याची ही सवय दूर करण्यासाठी ही बातमी संपूर्ण वाचा. आपण अनेक लोकांना बोलताना पाहिले असेल, टीव्ही पाहत असेल किंवा विचारात बुडून नखे चघळताना पाहिले असेल. अनेक वेळा माणूस स्वत:च विचार न करता हे काम करत राहतो. ही सवय इतकी सामान्य आहे की लोक याला फार मोठी गोष्ट मानत नाहीत. परंतु हे लहान दिसणारे व्यसन शरीराच्या आत मोठे नुकसान करू शकते.

दिवसभर मोबाईल, कीबोर्ड, पैसे, दरवाजे, हँडल अशा अनेक गोष्टींना हात स्पर्श करतात. त्यावर चिकटलेली घाण आणि जंतू तोंडातून थेट शरीरात जातात. डॉक्टरांचा असा विश्वास आहे की ही सवय केवळ दात किंवा नखे खराब करत नाही, तर पोट, त्वचा आणि मानसिक आरोग्यावरही परिणाम करू शकते. चांगली गोष्ट अशी आहे की थोड्या शहाणपणाने आणि काही सोप्या मार्गांनी ते वगळले जाऊ शकते.

नखे चावण्याची सवय का बनते?

अनेकदा ही सवय लहानपणापासूनच सुरू होते. सुरुवातीला, ही चिंताग्रस्त किंवा कंटाळवाणे कृत्य आहे, परंतु हळूहळू मन त्यास “कम्फर्ट अ‍ॅक्शन” म्हणून मानू लागते. ऑफिसमध्ये प्रेझेंटेशनच्या आधी, निकालाची वाट पाहताना किंवा फोनवर बराच वेळ गप्पा मारताना लोक अनवधानाने तोंडात खिळे ठोकतात. मानसशास्त्रज्ञ ह्याला चिंताग्रस्त सवय मानतात. म्हणजेच, जेव्हा मेंदू तणावाखाली असतो, तेव्हा शरीर पुनरावृत्ती हालचाली शोधते. काही लोक त्यांच्या केसांमधून हात फिरवतात, काही लोक पेन आणि काही नखे चघळतात.

‘या’ सवयीचा आरोग्यावर कसा परिणाम होतो?

1. पोटाच्या संसर्गाचा धोका बहुतेक घाण नखांच्या खाली लपते. हात स्वच्छ दिसत असले तरी सूक्ष्मजंतू राहतात. ते पोटात जाऊ शकतात आणि अतिसार, उलट्या आणि पोटदुखीसारख्या समस्या उद्भवू शकतात.

2. त्वचा आणि बोटांच्या समस्या नखे चघळण्यामुळे आसपासच्या त्वचेला क्रॅक होऊ शकते. बर्याच लोकांना बोटांमध्ये सूज, लालसरपणा किंवा पू असतो. ह्याला नेल बेड इन्फेक्शन म्हणतात.

3. दातांवर परिणाम सतत नखे चावल्याने दातांचा आकार बिघडू शकतो. समोरचे दात कमकुवत होऊ शकतात आणि हिरड्या दुखू शकतात.

4. मानसिक तणावाची चिन्हे ही सवय अनेकदा सांगते की, ती व्यक्ती आतून तणावाने ग्रस्त आहे. म्हणजे हे केवळ शारीरिक लक्षण नाही, तरमानसिक चिन्हही आहे.

दिल्लीतील एका आयटी व्यावसायिकाने सांगितले की, बैठकीदरम्यान त्याला माहित नव्हते आणि त्याची बोटे त्याच्या तोंडात जात होती. वारंवार पोट बिघडल्यानंतर डॉक्टरांनी ही सवय सोडण्याचा सल्ला दिला. त्याच वेळी एका महाविद्यालयीन विद्यार्थ्याला परीक्षेच्या वेळी ही सवय इतकी लागली की त्याची नखे जवळजवळ झिजत होती.

नखे चावण्याची सवय कशी सोडायची? जेव्हा तुम्ही या गोष्टी करता तेव्हा लक्षात घ्या—कंटाळवाण्यात, तणावात किंवा विचार करताना? कारण समजून घेणे ही पहिली पायरी आहे.

1. नखे लहान आणि स्वच्छ ठेवा नखे चघळण्याची इच्छा कमी करा.

2. कडू नेल पॉलिश लावा मेडिकल स्टोअरमध्ये अशी उत्पादने उपलब्ध आहेत जी कडू चव घेतात. आपण आपले तोंड ठेवताच सवय लक्षात ठेवली जाते.

3. हात व्यस्त ठेवा स्ट्रेस बॉल, पेन किंवा रबर बँडसह खेळल्याने मदत होते.

4. दीर्घ श्वासोच्छ्वास आणि विश्रांती तंत्र जर कारण तणाव असेल तर श्वासोच्छवासाचे व्यायाम, हलके चालणे किंवा संगीत मदत करू शकते. गरज पडल्यास एखाद्या तज्ञाला भेटा, जर सवय जास्त असेल तर समुपदेशक किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घेणे चांगले.

थांबवण्याची गरज का आहे?ही केवळ दिसणारी सवय नाही तर शरीरात आजार पसरवण्याचा एक मार्ग आहे. जर लहान वयातच ते थांबवले तर ते त्वरीत सोडले जाते, अन्यथा आपण मोठे झाल्यावर ते कायमचे व्यसन बनू शकते.

(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)