अमावस्येला पिंपळाच्या झाडाला बांधा हा धागा, शनिदोष होईल दूर

सनातन धर्मातील अमावस्याची तारीख पूर्वजांना समर्पित करण्यात आली आहे. पूर्वजांबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा अमावस्या हा एक विशेष दिवस आहे. यातही फाल्गुन महिन्याच्या अमावस्येला विशेष महत्त्व मानले जाते. हिंदू दिनदर्शिकेनुसार फाल्गुन अमावस्या 17 फेब्रुवारी रोजी साजरी केली जाणार आहे. अशी धार्मिक मान्यता आहे की अमावास्येचा दिवस तंत्र साधना, पितृ दोष निवारण आणि शनीच्या अडथळ्यापासून मुक्त होण्यासाठी खूप प्रभावी मानला जातो. याशिवाय अमावस्येच्या दिवशी पवित्र नद्यांमध्ये स्नान केल्यानंतर दान केले जाते. असे मानले जाते की अमावास्येच्या दिवशी दान केल्याने कधीही न संपणारे पुण्य प्राप्त होते. या दिवशी पितृ दोष टाळण्यासाठी काही विशेष उपाययोजनाही केल्या जातात.

फाल्गुन अमावस्येच्या दिवशी पितृ दोष टाळण्यासाठी काय उपाय केले पाहिजेत ते जाणून घेऊया. फाल्गुन अमावस्या ही हिंदू पंचांगानुसार फाल्गुन महिन्यात येणारी अमावस्या असून धार्मिक आणि आध्यात्मिक दृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. या दिवशी चंद्र पूर्णपणे अदृश्य असतो, त्यामुळे हा दिवस पितृकार्य, तर्पण आणि दानधर्मासाठी विशेष शुभ मानला जातो. अनेक ठिकाणी नदीस्नान, देवपूजा आणि जप-तप केले जाते. असे मानले जाते की या दिवशी केलेले श्राद्ध किंवा पितृतर्पण पितरांना समाधान देते आणि त्यांच्या आशीर्वादाने घरात सुख-समृद्धी येते.

फाल्गुन अमावस्या ही होळीपूर्वी येत असल्याने तिचे आणखी एक सांस्कृतिक महत्त्व आहे. या दिवशी काहीजण उपवास करतात आणि संध्याकाळी दीपदान करतात. दान, अन्नदान, वस्त्रदान यांना विशेष पुण्य मिळते, अशी श्रद्धा आहे. काही भागांत शनी किंवा कालभैरव पूजाही केली जाते. एकूणच, फाल्गुन अमावस्या हा आत्मचिंतन, पितृस्मरण आणि सत्कर्म करण्याचा दिवस मानला जातो, जो आध्यात्मिक शुद्धी आणि कुटुंबाच्या कल्याणासाठी महत्त्वाचा समजला जातो. फाल्गुन अमावस्या हा हिंदू धर्मात पितृस्मरण, आत्मचिंतन आणि दानधर्मासाठी महत्त्वाचा दिवस मानला जातो. या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करावे, शक्य असल्यास पवित्र नदी किंवा तीर्थस्थळी स्नान करणे शुभ मानले जाते. त्यानंतर देवपूजा, पितृतर्पण आणि श्राद्ध कर्म करणे लाभदायक समजले जाते. अनेक जण या दिवशी उपवास करतात किंवा साधा सात्त्विक आहार घेतात. गरीबांना अन्नदान, वस्त्रदान किंवा दक्षिणा देणे पुण्यकारक मानले जाते. संध्याकाळी दीपदान करणे आणि पितरांसाठी प्रार्थना करणेही शुभ मानले जाते. जप, ध्यान आणि धार्मिक ग्रंथांचे वाचन केल्यास मनःशांती मिळते आणि आध्यात्मिक उन्नती होते, अशी श्रद्धा आहे. या दिवशी काही गोष्टी टाळाव्यात असेही मानले जाते. अनावश्यक वाद-विवाद, राग किंवा अपशब्द बोलणे टाळावे. मांसाहार, मद्यपान आणि तामसिक आहार घेणे निषिद्ध मानले जाते. केस कापणे, नखे कापणे किंवा नवीन वस्तू खरेदी करणे काहीजण टाळतात. घरात स्वच्छता राखावी आणि अपवित्र कृत्यांपासून दूर राहावे. पितृकार्याच्या दिवशी हलगर्जीपणा करू नये, तसेच शक्य असल्यास शुभ कार्यांची सुरुवात पुढे ढकलावी, अशी परंपरा आहे. एकूणच, फाल्गुन अमावस्या हा दिवस संयम, श्रद्धा आणि सत्कर्म यांचा अवलंब करून शांततेत व साधेपणाने साजरा करावा, असे धार्मिक मान्यतेनुसार सांगितले जाते.

फाल्गुन अमावस्येवर पितृदोषाचे उपाय

अमावस्येच्या दिवशी पिंपळाच्या झाडाच्या मुळाला पाणी द्यावे. नंतर पाच प्रकारची मिठाई अर्पण करावी. मग भगवान विष्णूचे स्मरण करा आणि यज्ञोपवीत अर्पण करा. नंतर तुपाचा दिवा पेटवा आणि पाच ते सात वेळा प्रदक्षिणा घालावी.

शास्त्रानुसार दक्षिण दिशा पूर्वजांची मानली जाते. या दिवशी शेणाचे शेणाचे शेवडे आणि केशरापासून बनवलेली खीर त्याच्या तालावर जाळतात. पूर्वजांचे चिंतन करताना आपल्या चुकांची क्षमा मागा. तसेच पवित्र नदीत स्नान करून पूर्वजांना तर्पण करावे. श्राद्धकर्म करा. असे केल्याने पूर्वज प्रसन्न होतात, असे मानले जाते.

या दिवशी एक कच्चा सूत घ्या आणि ते आपल्या लांबीइतके मोजा. यानंतर तो धागा पिंपळाच्या झाडाने गुंडाळावा. असे मानले जाते की असे केल्याने शनीच्या वेदनेपासून मुक्ती मिळते, त्यानंतर नोकरी आणि व्यवसायात प्रगती सुरू होते.

( डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)