नंदितेश निलय यांचा कॉलम:एका क्लिकवर सर्व मिळाल्यास व्यक्तिमत्त्व कसे उजळेल?‎

‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎तुम्ही लक्षात घेतले का की संपूर्ण जग पूर्ण उर्जेने‎स्क्रीनमध्ये बुडालेले असताना आपली तरुण पिढी एकाच‎वेळी कधीही न संपणारी आळसाने ग्रासलेली आहे.‎बेडशीट झटकणे, पाण्याचा ग्लास उचलण्यासाठी दोन‎पावले उचलणे, पुस्तके बाजूला ठेवणे, एखाद्याची‎ख्यालीखुशाली विचारणे, दुसऱ्या खोलीत जाणे ही सर्व‎त्यांच्यासाठी कठीण कामे बनतात. अंथरुणावर अभ्यास‎करणे, त्याच ठिकाणी खाणे आणि सतत त्यांचे फोन‎तपासणे या गोष्टी त्यांना योग्य आणि उत्पादक वाटतात.‎स्क्रीन वेळेपलीकडची रसहीन वाटू लागतात.‎ या पिढीकडे फोन तपासणे आणि फक्त एका क्लिकवर‎गोष्टी ऑर्डर करण्यासाठी असलेली ऊर्जा घराबाहेर‎फिरायला जाणे किंवा ग्रंथालयात जाण्यासाठी तितकी का‎दिसत नाही? //"टेक-ब्रोस’ म्हणून ओळखली जाणारी ही‎पिढी हजारो मुद्द्यांवर पालकांशी असहमत आहे.‎त्यांच्यासाठी लगेच प्रतिक्रिया देणे सामान्य आहे. ते‎स्वतःच्या विचारसरणीबद्दल खूप पझेसिव्ह असतात.‎त्यांचा कम्फर्ट झोन तोडण्याचा प्रयत्न करणारे,‎शिकवण्याचा किंवा समजावून सांगण्याचा प्रयत्न करणारे लोक त्यांना आवडत नाहीत. सिलिकॉन व्हॅलीमध्ये‎लोकप्रिय "वेगाने पुढे जा’ हा मंत्र अनेकदा या नवीन‎पिढीला नैतिक चुका , अनपेक्षित परिणामांकडे घेऊन‎जातो. या पिढीचे नाविन्यपूर्ण आणि दूरदृष्टीसाठी कौतुक‎केले जाते. परंतु जोखीम घेण्याच्या त्यांच्या बेपर्वा‎वृत्तीमुळे समाजाचेही नुकसान होऊ शकते. डेटा‎गोपनीयतेचे उल्लंघन, अल्गोरिथमिक पूर्वाग्रहाच्या‎प्रकरणांमध्ये हे दिसून आले आहे. आपण या पिढीकडे‎त्यांच्या पालकांच्या दृष्टिकोनातून पाहिले तर ते त्यांना‎सतत गॅझेट्सपासून दूर ठेवण्याचा प्रयत्न करतात.‎त्यांच्यासाठी त्यांच्या मुलांचा सर्वांगीण विकास महत्त्वाचा‎आहे तर //"टेक-ब्रोज’साठी, ध्येय तंत्रज्ञान, कार्यक्षमता,‎आराम आहे. कदाचित म्हणूनच ज्या गोष्टीशी ते बहुतेक‎असहमत असतात किंवा तीव्र प्रतिक्रिया देतात ती म्हणजे‎कठोर परिश्रमाचे महत्त्व. त्यांच्या पालकांचा असा‎विश्वास आहे की जीवनात पुढे जाण्यासाठी प्रत्येकाने‎त्यांच्या कम्फर्ट झोनमधून बाहेर पडावे. पण "टेक-ब्रोज’‎साठी संपूर्ण जग एका बटणाच्या क्लिकवर उपलब्ध आहे.‎मग कठोर परिश्रम का करावे? श्रम खालच्या वर्गात‎पडले आहेत. त्यांनी त्यांचे फोन सोडून कठोर परिश्रम का‎करावेत? तंत्रज्ञानाच्या जगाने त्यांना एक स्वप्नवत जग‎दिले आहे. तेथे प्रत्येक //"गैरसोय’ दूर झाली आहे.‎सर्वकाही त्वरित पोहोचवले जाते. आता विचार देखील‎बुद्धिमान चॅटबॉट्सकडे आउटसोर्स केले गेले आहेत.‎ पण यामुळे "फ्रिक्शन-मॅक्सिंग’ ही नवीन संकल्पनाही‎उदयास आली आहे. ती आपल्या दिनचर्येत "गैरसोय’‎परत आणण्याचा पुरस्कार करते. ते शारीरिक हालचाली‎आणि प्रयत्नांचे महत्त्व मांडते. ते असा युक्तिवाद करते‎की घरी बसण्यापेक्षा घराबाहेर पडणे, रहदारीचा सामना‎करणे व ऑर्डर केल्यानंतर अन्नाची वाट पाहणे यामुळे‎संयम, नियंत्रणाबाहेरील परिस्थितींना तोंड देण्याची क्षमता‎विकसित होते. कारण स्वतःला कठीण परिस्थितीत‎टाकल्याने आपले व्यक्तिमत्व वाढते. यातून मानसिक‎शक्ती,आत्मविश्वास मिळतो. आपल्याला शिकवते की‎जीवन हे इंस्टाग्राम किंवा मेटा प्लॅटफॉर्म नाही; ते खोल‎वास्तव आहे. भौतिकशास्त्राच्या भाषेत "फ्रिक्शन’आहे. ते‎एखाद्या व्यक्तीला पडण्यापासून रोखते. त्यांना नेहमीच‎सतर्क ठेवते! (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे.)‎