एन. रघुरामन यांचा कॉलम:वृद्धांच्या वैद्यकीय सेवेसाठी स्टार्टअप्सनी ‘आर अँड डी’ करायला हवे

१५ जानेवारी रोजी दुपारी माझ्या व्हॉट्सॲपवर एक मेसेज आला. मेसेज उघडताच नागपूरच्या धरमपेठच्या खारी टाऊन येथील परांजपे स्कूलमधील मतदान केंद्रातून १०२ वर्षीय आर.एस. कुप्पुस्वामी यांचा फोटो दिसला. ते उभे होते. कंबरेत थोडेसे वाकलेले होते. त्यांच्या डाव्या तर्जनीवर काळी शाई दिसत होती. महाराष्ट्रात गुरुवारी झालेल्या महानगरपालिका निवडणुकीत त्यांनी मतदान केल्याचा तो पुरावा होता. मी त्यांना अनेक कारणांमुळे वैयक्तिकरीत्या ओळखतो. ते माझ्या वडिलांचे सर्वात चांगले मित्र होते. ते नागपूर रेल्वे स्टेशनवर एकत्र काम करायचे. त्यांच्या दिवंगत पत्नी, श्रीमती सरस्वती कुप्पुस्वामी या मी जिथे शिकत होतो त्या सरस्वती विद्यालयाच्या प्राथमिक विभागात शिक्षिका होत्या. महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, निवृत्त न्यायाधीश सत्येंद्र धर्माधिकारी आणि अनेक प्रसिद्ध डॉक्टरांसह अनेक व्यावसायिकांनी एकाच शाळेत पहिली ते दहावीपर्यंत शिक्षण घेतले. शाळेत अनेक विभाग असल्याने मला वाटते की श्रीमती कुप्पुस्वामी यांनी या यशस्वी लोकांच्या जीवनाला कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे स्पर्श केला असेल - कारण त्यांनी त्यांच्या आयुष्याची दहा वर्षे तिथे घालवली.

मी त्यांची मुलगी भानू यांना फोन केला. तिने हा फोटो पाठवला. ती एक निवृत्त प्राध्यापक आहे. तिने मला सांगितले की तिचे वडील अजूनही आधाराशिवाय चालतात. त्यांचे डोळे आणि कान पूर्वीसारखे काम करत नाहीत. मी म्हणालो, ते अजूनही आधाराशिवाय चालतात हे ऐकून बरे वाटले. कारण दरवर्षी लाखो वृद्ध लोक पडल्यामुळे अंथरुणाला खिळलेले असतात. खरे तर पडणे ही कधीही समस्या नसते. वृद्ध लोक पडल्यानंतर तासन‌्तास मदतीशिवाय घालवतात. सर्वात गंभीर हानी तेव्हाच होते. त्वरित मदत मिळते त्यांना रुग्णालयात दाखल होण्याची शक्यता कमी असते आणि ते स्वतंत्र जीवन जगू शकतात.

या वर्षी ९ जानेवारीपासून युनायटेड स्टेट्सने “फास्टहेल्प’ नावाचे एक नवीन, आकर्षक वैद्यकीय अलर्ट डिव्हाइस लाँच केले. हे एक-टच बटण देशातील कोणत्याही ठिकाणी ज्येष्ठांना अमर्याद मदतीसाठी त्वरित जोडते. एकदा खरेदी केल्यानंतर, ३०० डॉलर्सपेक्षा कमी किमतीच्या या डिव्हाइसवर कोणताही करार नाही. मासिक बिल नाही आणि ठेव नाही. “फास्टहेल्प’ मध्ये अत्याधुनिक सेल्युलर एम्बेडेड तंत्रज्ञान आहे. म्हणून ते आयुष्यभर टिकते आणि सर्वत्र कार्य करते. वन टच ई-बटण वृद्धांना कोणत्याही सोयीशी जोडते. बहुतेक ज्येष्ठांनी ते ताबडतोब खरेदी केले. लाँच झाल्यानंतर पहिल्या ७२ तासांसाठी १५० डॉलर्सची सवलत दिली होती. त्याच्या लोकप्रियतेचे एक कारण म्हणजे जुन्या उपकरणांना मासिक भाडे आवश्यक होते. सध्या ते १९६४ पूर्वी जन्मलेल्यांसाठी म्हणजेच बेबी बूमर्ससाठी विकले जात आहे. २०२६ पर्यंत ते आतापर्यंतचे सर्वात वेगाने विकले जाणारे इलेक्ट्रॉनिक उपकरण बनले आहे. त्याला लँडलाइन किंवा सेलफोनची आवश्यकता नाही. एका बटणाच्या दाबावर ते वृद्धांना विशाल सेल्युलर नेटवर्कशी जोडते. त्यामुळे त्यांना कोणतेही बिल भरण्यापासून वाचवले जाते.

त्याच्या आकर्षक लूकचा फायदा असा आहे की ते वृद्धांना वृद्ध नाही तर विशेष वाटते. भारत सरकारकडे १४५६७ ही राष्ट्रीय टोल-फ्री हेल्पलाइनही आहे. ही सेवा सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये सकाळी ८ ते रात्री ८ वाजेपर्यंत सुरू असते. ती माहिती आणि क्षेत्रीय हस्तक्षेप साहाय्य प्रदान करते. यामध्ये आपत्कालीन परिस्थितीत रुग्णवाहिका सेवा आणि रुग्णालयात दाखल करणे समाविष्ट आहे. आपल्या देशातील वाढती वृद्ध लोकसंख्या पाहता आपण अशा कल्पनेचाही विचार केला पाहिजे. त्यामुळे त्यांना वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थितीत किमान स्थानिक पातळीवर आरोग्य सेवा जलदपणे मिळू शकतील. आपल्या आयटी आणि टेलिकॉम तज्ज्ञांसाठी “फास्टहेल्प’ सारखे किंवा त्यापेक्षा चांगले उत्पादन विकसित करायला हवे.

तुमच्या मोबाइलवर हा कॉलम ऐकण्यासाठी QR कोड स्कॅन करा.

फंडा असा की, आपल्या देशातील अंदाजे १६ कोटींहून जास्त वृद्ध लोक पाहता त्यांच्या वैद्यकीय गरजा पूर्ण करण्यासाठी डिझाइन केलेले कोणतेही साधन लवकर लोकप्रिय होऊ शकते. हा बाजार महत्त्वाकांक्षी स्टार्टअप्ससाठी खुला आहे. आधी यासंबंधी आर अँड डी अर्थात संशोधन व विकास करावा.

This post was originally published on this site.