पुण्यातील प्रसिद्ध हॉटेल वैशाली आणि रूपाली रेस्टॉरंटचे परवाने 'एफडीए'कडून निलंबित; अन्न सुरक्षेच्या गंभीर उल्लंघनामुळे मोठी कारवाई

पुणे : अस्सल पुणेकरांच्या आणि खवय्यांच्या गळ्यातला ताईत असणाऱ्या फर्ग्युसन कॉलेज (एफ.सी.) रोडवरील अत्यंत प्रसिद्ध आणि लोकप्रिय हॉटेल वैशाली आणि हॉटेल रूपाली रेस्टॉरंट यांचे अन्न व्यवसाय परवाने अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) तातडीने निलंबित केले आहेत. अन्न सुरक्षा व मानके कायद्याच्या नियमांचे गंभीर उल्लंघन केल्याचे तपासणीत निदर्शनास आल्यानंतर ही अत्यंत कठोर कारवाई करण्यात आली आहे. एकाच वेळी शहरातील दोन अतिप्रसिद्ध आणि जुन्या रेस्टॉरंट्सवर एफडीएचा बडगा उगारल्याने पुणेकर खवय्यांमध्ये आणि हॉटेल व्यावसायिकांमध्ये मोठी खळबळ उडाली आहे.

तपासणीदरम्यान हॉटेल्समध्ये आढळलेल्या गंभीर त्रुटी व अस्वच्छता: एफडीएच्या तपासणी पथकाने दोन्ही हॉटेल्सच्या स्वयंपाकघरांची आणि अन्नसाठवणूक कक्षांची अत्यंत सखोल पाहणी केली. यामध्ये अत्यंत धक्कादायक आणि चिंताजनक बाबी उघडकीस आल्या. हॉटेल वैशालीच्या तपासणीत ९८ पैकी केवळ ५८ गुण प्राप्त झाल्याने या आस्थापनेची नोंद 'नियमांचे पालन न करणारी संस्था' (Non-Compliance) अशी करण्यात आली. विशेष म्हणजे, यापूर्वी जून २०२६ मध्येही प्रशासनाकडून तपासणी करून सुधारणा करण्याची नोटीस देण्यात आली होती, परंतु त्यानंतरही व्यवस्थापनाने याकडे दुर्लक्ष केल्याने ही कारवाई टाळता आली नाही.

वैशाली हॉटेलच्या स्वयंपाकघरात जागेची प्रचंड कमतरता असल्यामुळे कच्चा माल साठवण्याचा फ्रीजर थेट महिलांच्या स्वच्छतागृहाच्या लगत ठेवण्यात आला होता. तसेच पुणेकरांच्या अत्यंत आवडीचा डोसा आणि उत्तप्पा तयार करण्याचा तवा पुरुषांच्या स्वच्छतागृहाच्या अगदी शेजारी चालू असलेला आढळला. एवढेच नव्हे तर, ग्राहकांसाठी धुतलेली भांडीदेखील स्वच्छतागृहासमोरील टेबलावर ठेवण्यात येत होती. उकडलेले बटाटे, शिजवलेला भात आणि इतर तयार अन्नपदार्थ उघड्या कॉरिडॉरमध्ये उघड्यावर ठेवले गेले होते, तर इडली व डोशाचे पीठ तयार करण्याची प्रक्रिया अतिशय असुरक्षित आणि अस्वच्छ जागेत सुरू होती. कच्च्या कापलेल्या भाज्या थेट तयार अन्नपदार्थांच्या वर ठेवल्यामुळे अन्न दूषित होण्याचा (Cross-contamination) अत्यंत गंभीर धोका निर्माण झाला होता. स्वयंपाकघरात कीटकप्रतिबंधक (Pest control) दरवाजे नव्हते, अन्नाच्या तापमानाच्या नोंदी नव्हत्या, पिण्याच्या पाण्याचा अद्ययावत तपासणी अहवाल नव्हता आणि फूड सेफ्टी ट्रेनिंग अँड सर्टिफिकेशनसह प्रशिक्षित पर्यवेक्षकाची उपस्थितीही आढळली नाही.

दुसरीकडे, हॉटेल रूपाली रेस्टॉरंटच्या तपासणीतही अनेक गंभीर अनियमितता समोर आल्या. रूपालीचे स्वयंपाकघर पूर्णपणे उघडे आणि असुरक्षित स्थितीत होते, ज्यामुळे तिथे धूळ, घाण आणि कीटकांचा सहज प्रवेश होण्याची दाट शक्यता होती. परिसरात पाणी साचणे, अपुरी स्वच्छता आणि कचऱ्याचे अयोग्य व्यवस्थापन यांसारख्या गंभीर त्रुटी आढळल्या. कच्चा माल, अर्धप्रक्रियायुक्त आणि तयार अन्नपदार्थ योग्य प्रकारे झाकून ठेवलेले नव्हते आणि त्यावर कोणतीही लेबल वा वापरण्याची अंतिम तारीख (Use by date) नमूद केलेली नव्हती. तसेच कच्चे आणि तयार अन्न वेगवेगळे ठेवण्याची व्यवस्था, तापमान नियंत्रणाच्या नोंदी, अन्न सुरक्षा व्यवस्थापन आराखडा (FSMS), प्रमाणित कार्यपद्धती (SOP) आणि प्रशिक्षणाच्या नोंदींचा संपूर्ण अभाव आढळला.

प्रशासनाचे आदेश आणि कारवाईचा बडगा: सहआयुक्त श्रीकांत आर. करकळे यांच्या मार्गदर्शनाखाली सहायक आयुक्त सय्यद इम्रान हाश्मी यांच्या आदेशानुसार ही धडक कारवाई पूर्ण करण्यात आली. सुनावणी प्रक्रिया पार पडल्यानंतर १३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी या दोन्ही प्रसिद्ध रेस्टॉरंट्सचे अन्न व्यवसाय परवाने निलंबित करण्याचे आदेश अधिकृतपणे पारित करण्यात आले.

जोपर्यंत सुधारणा होत नाही, तोपर्यंत व्यवसाय पूर्णपणे बंद: जोपर्यंत दोन्ही आस्थापने एफडीएच्या निकषांनुसार सर्व गंभीर त्रुटी पूर्णपणे दूर करत नाहीत आणि अन्न सुरक्षेच्या मानकांची पूर्तता करत नाहीत, तोपर्यंत त्यांना अन्नपदार्थांची विक्री, पार्सल सेवा किंवा होम डिलिव्हरी यांसारख्या कोणत्याही सेवा सुरू ठेवता येणार नाहीत. अन्न सुरक्षा मानकांची काटेकोर पूर्तता झाल्याची खात्री पटल्यानंतर आणि एफडीकडून लेखी परवानगी मिळाल्यानंतरच हे व्यवसाय पूर्ववत सुरू करता येतील.