पुणे जिल्ह्यात चाराटंचाई रोखण्यासाठी २५ हजार एकरांवर चारा लागवडीचे नियोजन; प्रशासनाची पूर्वतयारी

पुणे : संभाव्य चाराटंचाईचे संकट निर्माण होण्यापूर्वीच त्यावर प्रभावी मात करण्यासाठी पुणे जिल्हा प्रशासनाने अत्यंत महत्त्वाची आणि पूर्वतयारीची पावले उचलली आहेत. याअंतर्गत संपूर्ण जिल्ह्यात तब्बल २५ हजार एकर क्षेत्रावर चारा लागवड करण्याचे महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. दुष्काळी परिस्थिती किंवा अपुऱ्या पावसामुळे पशुधनावर अन्नाचा संकटकाळ ओढवू नये, यासाठी ही विशेष मोहीम हाती घेण्यात आली आहे.

बियाणे वितरण आणि मोहीम: या नियोजनबद्ध मोहिमेसाठी महाबीज आणि राष्ट्रीय बियाणे महामंडळाकडून मका आणि कडवळ या उच्च दर्जाच्या चारा पिकांच्या बियाण्यांची उपलब्धता करून देण्यात आली आहे. प्रशासनाकडे प्राप्त झालेल्या एकूण २२० टन बियाण्यांपैकी आतापर्यंत तब्बल ८० टक्के बियाण्यांचे योग्य व पारदर्शक वाटप पूर्ण झाले आहे. उरलेले उर्वरित बियाणे आगामी आठवडाभरात वितरित केले जाईल, जेणेकरून शेतकरी वेळेत चारा लागवड करू शकतील. तालुका पशुसंवर्धन अधिकाऱ्यांच्या अधिपत्याखालील स्थानिक पशुवैद्यकीय दवाखान्यांमार्फत नोंदणीकृत पशुपालक शेतकऱ्यांना हे बियाणे दिले जात आहे.

शास्त्रीय प्रशिक्षण आणि चारा साक्षरता: केवळ चारा उत्पादन वाढविण्यावरच नव्हे, तर उपलब्ध चाऱ्याचे योग्य संवर्धन आणि साठवणूक कशी करावी, याविषयी पशुपालकांना शास्त्रीय प्रशिक्षण दिले जात आहे. चाराटंचाई निर्माण झाल्यानंतर उपाययोजना करण्याऐवजी आधीपासूनच चारा उत्पादन वाढविण्यावर आणि त्याचे नियोजन करण्यावर प्रशासनाचा विशेष भर आहे. लोकप्रतिनिधींच्या सक्रिय सहभागातून चारा साक्षरता प्रशिक्षण अभियान देखील राबविले जात आहे, जेणेकरून शेतकऱ्यांना योग्य मार्गदर्शन मिळू शकेल.

पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांचे मार्गदर्शन व मुरघास (Silage) तंत्रज्ञान: चाऱ्याचा अपव्यय (नासाडी) पूर्णपणे टाळून उपलब्ध साधनसामग्रीचा वापर करून जनावरांसाठी सकस चारा कसा तयार करावा, याबाबत पशुवैद्यकीय अधिकारी शेतकऱ्यांना मोलाचे मार्गदर्शन करत आहेत. जेव्हा जनावरांसाठी हिरवा चारा मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध असतो, तेव्हा त्याचा काही अतिरिक्त भाग 'मुरघास' (Silage) स्वरूपात सुरक्षित साठवून ठेवता येतो. यामुळे ऐन टंचाईच्या काळातही पशुधनाला वर्षभर पौष्टिक आणि पोषक आहार सतत उपलब्ध करून देणे शक्य होते. चारा उत्पादनासोबतच त्याच्या संवर्धनाचे आधुनिक तंत्रज्ञान जास्तीत जास्त पशुपालकांपर्यंत पोहोचविण्यावर आरोग्य व पशुसंवर्धन विभागाचा मुख्य भर आहे.