मेघना पंत यांचा कॉलम:‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎जन्मदात्री महिलांकडे डोळेझाक न करता कसे बघायला हवे?‎

"तू आई कधी होणार? तुला तुझ्या वयाचे तर भान आहे‎ना? तुझे करिअर तर चांगले चालले आहे. मग कुटुंब‎बनवणार आहेस? तू खूप सडपातळ आहेस. तुला बाळ‎कसे होईल?... समाजाला गर्भधारणा महत्त्वाची वाटते.‎कदाचित समाजाला गरोदरपणापेक्षा त्याची कल्पना जास्त‎आवडत असावी. - त्याचे अमूर्त स्वरूप, त्याची घोषणा,‎हृदयाच्या इमोजीसह व्हॉट्सॲप ग्रुपवर पाठवलेला‎अल्ट्रासाऊंड फोटो इत्यादी. एखाद्या महिलेचे लग्न‎होताच तिच्यावर दबाव वाढतो - आनंदाची बातमी कधी‎देताय मग? डॉक्टर तिला वारंवार इशाऱ्यातून आठवण‎देतात. नातेवाईक विचारपूस करतात. समाज डेडलाइन‎असलेल्या सार्वजनिक प्रकल्पाप्रमाणे तिला लवकर‎गरोदर हो बाई, असे जणू सांगत असतो.‎ आणि त्यानंतर गर्भधारणेची लक्षणे दिसतात - वास्तविक‎शारीरिकदृष्ट्या वाढत असताना - आपण अस्वस्थ होतो.‎दिल्लीतील सोनम कपूरच्या गर्भधारणेच्या ड्रेसिंग‎संबंधीच्या वादामुळे हे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले.‎समोर एक गर्भवती महिला होती. ती कदाचित स्वत:ला‎आरामदायी वाटावे, आत्मविश्वास किंवा आनंदासाठी‎तिने विशिष्ट कपडे घातले असावेत. पण त्यावरून‎अचानक समाजाचा सूर बदलला - शालीन वागावे.‎त्याला झाकून टाका, आई होणारी स्त्री अशी दिसू नये...‎त्यांच्याकडे आई होण्याची अपेक्षा असते. पण त्या आई‎होताच समाज त्यांचे अस्तित्वच पुसून टाकण्याची मागणी‎करतो. आपण मातृत्वाला आदर्श मानतो. पण खरे मातृत्व‎आकार घेऊ लागते तेव्हा आपण त्यावर सामाजिक‎नियमांचा पहारा लावतो. आपल्याला स्त्री नको तर‎गर्भाशय हवे आहे. आपल्याला त्याग हवा आहे. व्यक्ती‎नको. आपल्याला मूल हवे आहे. पण वेदना, विस्तार‎आणि जन्म देण्यासाठी बदल सहन केला. आपल्या‎शरीराची पर्वा केली नाही, अशी व्यक्ती मात्र नको.‎गर्भवती शरीराला त्याच्या स्वरूपाची लाज वाटत नसेल‎तर तीगोष्ट आपल्याला अस्वस्थ करते. ती विस्तारते,‎दृश्यमान होते.विश्रांती, अन्न आणि लक्ष देण्याची मागणी‎करते. ती शांत राहू शकत नाही. म्हणूनच समाज त्यास‎शिस्त लावण्यासाठी घाई करतो.एखादी गर्भवती महिला‎स्वतःच्या आनंदासाठी कपडे घालते तेव्हा ते आपल्याला‎आठवण करून देते की मातृत्व म्हणजे स्वतःच्या इच्छा,‎स्वाभिमान किंवा ओळखीचा त्याग करणे नाही. गर्भवती‎महिला ही पूर्णपणे चैतन्यशील तरीही थोडी गुंतागुंतीची‎असते. आपल्याला मातृत्वाची स्वच्छ, आदर्श प्रतिमा‎आवडते - शुद्ध, लैंगिक इच्छेपासून मुक्त आणि नेहमीच‎दातृत्व असलेली. परंतु एखादी स्त्री स्वतःकडे पाहते‎आणि म्हणते, "मला अजूनही माझ्यासारखे दिसायचे‎आहे. त्या क्षणी धोक्याची घंटा वाजते. खरे म्हणजे तू हे‎कसे एंजॉय करू शकते ? असे त्यांना सांगायचे असते.‎ गरोदरपणामुळे महिला लहान होत नाहीत; ते त्यांना‎अधिक दृश्यमान बनवते.‎ हीच दृश्यमानता त्यांच्यासाठी धोका आहे. आपण त्यांना‎नियंत्रित करण्याचा प्रयत्न करतो या आशेने की त्या‎स्वीकारार्ह अदृश्यतेकडे परत येतील. आपण खरोखरच‎होणाऱ्या मातांचा आदर केला असता तर आपण त्यांचा‎असा वावर सुकर होऊ दिला असता. समाजाला मुले‎इतकीच हवी असतील तर समाजाने जन्मदात्रीविषयी‎कसा दृष्टिकोन ठेवावा, हे देखील शिकले पाहिजे. तेही‎डोळेझाक न करता.‎ (हे लेखिकेचे वैयक्तिक मत आहे)‎‎