महिलांच्या डब्यात घुसखोरी करणाऱ्या पुरुषांना आता थेट २५०० रुपयांचा दंड; भारतीय रेल्वेचे कडक नवे नियम लागू"

भारतीय रेल्वेने महिला प्रवाशांच्या सुरक्षिततेत वाढ करण्यासाठी आणि ट्रेनमधील आरक्षित डब्यांचा गैरवापर रोखण्यासाठी एक अत्यंत कठोर पाऊल उचलले आहे. महिलांच्या सुरक्षेला प्राधान्य देत रेल्वे प्रशासनाने नवीन नियमावली लागू केली असून, त्यानुसार आता महिलांच्या डब्यात किंवा आरक्षित जागेवर विनापरवाना प्रवास करणाऱ्या किंवा अनधिकृतपणे प्रवेश करणाऱ्या पुरुष प्रवाशांना तब्बल २,५०० रुपयांपर्यंतचा दंड भरावा लागणार आहे.

नवीन नियमांची पार्श्वभूमी आणि कायदेशीर तरतूद:

• दंडात्मक रकमेत मोठी वाढ: यापूर्वी महिलांच्या डब्यात अनधिकृतपणे प्रवेश करणाऱ्या पुरुषांसाठी दंडाची रक्कम खूप कमी (५०० रुपये) होती. मात्र, अनेकदा पुरुष प्रवासी सामान्य डब्यांमधील गर्दीचे कारण पुढे करून किंवा विनाकारण महिलांच्या डब्यात प्रवेश करत असल्याच्या तक्रारी महिला प्रवाशांकडून सातत्याने येत होत्या. याची गंभीर दखल घेत 'जन विश्वास' (तरतुदी संशोधन) कायद्याच्या अंतर्गत रेल्वे अधिनियम, १९८९ च्या कलम १६२ मध्ये संशोधन करण्यात आले आहे.

• २५०० रुपये दंड आणि ताबडतोब कारवाई: सुधारित नियमांनुसार, जर कोणतीही वैध परवानगी किंवा सबळ कारणाशिवाय एखादा पुरुष प्रवासी महिलांच्या डब्यात किंवा आरक्षित जागेवर आढळला, तर त्याला घटनास्थळावरच (On-the-spot) २५०० रुपये दंड भरावा लागेल. तसेच संबंधित प्रवाशाचे तिकीट जप्त करून त्याला पुढील प्रवासासाठी ट्रेनमधून खाली उतरवले जाऊ शकते.

• न्यायालयात कारवाई आणि वाढीव दंड: जर खात्यावर किंवा जागेवर दंड भरण्यास एखाद्या प्रवाशाने नकार दिला, तर त्याला रेल्वे न्यायालयासमोर हजर केले जाईल, जिथे न्यायालयाच्या आदेशानुसार दंडाची ही रक्कम ५,००० रुपयांपर्यंत वाढू शकते किंवा कायदेशीर कारवाई होऊ शकते. या नियमातून ट्रान्सजेंडर (तृतीयपंथी) व्यक्तींना स्पष्ट कायदेशीर संरक्षण व वगळण्यात आले आहे.

प्रशासन आणि सुरक्षा यंत्रणेचे कडक निर्देश:

रेल्वे बोर्डाकडून सर्व रेल्वे जोन, लोकल ट्रेन्स, एक्सप्रेस आणि प्रीमियम गाड्यांमध्ये (उदा. वंदान भारत, राजधानी, शताब्दी) या नियमांची कठोर अंमलबजावणी करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. रेल्वे सुरक्षा दल (RPF) आणि तिकीट तपासणी कर्मचारी (TTE) यांच्या संयुक्त पथकाकडून विशेष मोहीम राबवून महिला डब्यांची नियमित तपासणी केली जात आहे. महिला प्रवाशांना सुरक्षित, आरामदायक आणि तणावमुक्त प्रवास करता यावा यासाठी रेल्वे प्रशासनाने उचललेल्या या पावलाचे सर्वत्र स्वागत होत आहे.