मुंबई: महापालिकेचा धडाकेबाज पवित्रा! धूळ प्रदूषण नियमांकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या ८३५ बांधकाम साइट्सवर बंदी; ९७७ साईट्सना नोटिसा!

मुंबई: मुंबईतील हवेची खालावलेली गुणवत्ता सुधारण्यासाठी आणि धूळ प्रदूषण रोखण्यासाठी मुंबई महानगरपालिकेने अत्यंत कठोर पावले उचलली आहेत. पालिका प्रशासनाने घालून दिलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे (Guidelines) पालन न करणाऱ्या बांधकाम प्रकल्पांवर कारवाईचा बडगा उगारण्यात आला आहे. जानेवारी ते जून या कालावधीत मुंबईतील तब्बल ८३५ बांधकाम प्रकल्पांना कामबंदीच्या नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत, तर ९७७ प्रकल्पांना कारणे दाखवा नोटिसा देण्यात आल्या आहेत.

कारवाईचे कारण:
मुंबईत मोठ्या प्रमाणावर सुरू असलेल्या बांधकाम आणि विकासकामांमुळे हवेतील धूलिकणांचे प्रमाण वाढले आहे. यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी महापालिकेने ऑक्टोबर २०२३ मध्ये २८ कलमी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली होती. मुंबई उच्च न्यायालयानेही वारंवार ताशेरे ओढल्यानंतर पालिकेने ही कारवाई अधिक तीव्र केली आहे. महापालिकेच्या २४ प्रशासकीय विभागांमध्ये एकूण ९६ तपासणी पथके तैनात करण्यात आली आहेत. या पथकांनी ३,०९३ बांधकामस्थळांची पाहणी केली असता, अनेक ठिकाणी नियमांचे उल्लंघन होत असल्याचे दिसून आले.

प्रमुख नियम आणि त्रुटी:
बांधकाम करताना ३५ फूट उंचीचे पत्र्याचे आच्छादन लावणे, इमारतींना हिरव्या जाळीने किंवा ताडपत्रीने झाकणे, राडारोड्यावर पाण्याची फवारणी करणे, आणि कटिंग-ग्राइंडिंगची कामे बंदिस्त जागेत करणे, असे महत्त्वाचे नियम पालिकेने लागू केले आहेत. या नियमांची पायमल्ली करणाऱ्यांवर आता कठोर कारवाई केली जात आहे.

दंडाची अंमलबजावणी रखडलेली:
धूळ प्रदूषण करणाऱ्या विकासकांवर एक लाख रुपयांचा दंड आकारण्याचा निर्णय पालिकेने जाहीर केला होता. मात्र, महापालिका कायद्यात दंडाची स्पष्ट तरतूद नसल्याने आणि राज्य सरकारची मंजुरी प्रलंबित असल्याने ही दंडात्मक कारवाई अद्याप अंमलात आलेली नाही. सध्या केवळ कामबंदी आणि नोटिसांच्या माध्यमातून ही कारवाई केली जात आहे.