व्हेनेझुएला आणि इराणनंतर आता क्युबा अमेरिकेच्या निशाण्यावर? क्युबावर लष्करी कारवाईचे सावट, नेमके कारण काय?

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनाने क्युबाविरोधात आक्रमक पवित्रा घेतला असून, यामुळे संपूर्ण लॅटिन अमेरिकेत चिंतेचे वातावरणनिर्माण झाले आहे. व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मदुरो यांना हटवल्यानंतर आणि इराणमध्ये लष्करी कारवाई केल्यानंतर, आता ट्रम्प प्रशासनाचा पुढचा लक्ष्य क्युबा असल्याची चर्चा जागतिक स्तरावर सुरू आहे.

तणावामागची प्रमुख कारणे:
१. माजी राष्ट्राध्यक्षांवर आरोप: अमेरिकेने क्युबाचे माजी राष्ट्राध्यक्ष राऊल कॅस्ट्रो यांच्यावर १९९६ मधील एका विमान पाडण्याच्या घटनेत सहभागाचा ठपका ठेवत त्यांच्या अटकेची वारंवारता वाढवली आहे. क्युबाने हे आरोप राजकीय हेतूने प्रेरित असल्याचे सांगत फेटाळून लावले आहेत.
२. इंधन नाकेबंदी (Fuel Blockade): अमेरिकेने क्युबाच्या इंधन पुरवठ्यावर कडक निर्बंध लादले आहेत. यामुळे बेटावर वीज संकट निर्माण झाले असून, लोकांचे जनजीवन विस्कळीत झाले आहे.
३. राजकीय बदलाचा आग्रह: ट्रम्प प्रशासन क्युबातील कम्युनिस्ट राजवट बदलून तिथे लोकशाही आणि मुक्त अर्थव्यवस्था आणण्यासाठी दबाव टाकत आहे. अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांनी स्पष्ट केले आहे की, क्युबा हे चीन आणि रशियाशी असलेल्या संबंधांमुळे अमेरिकेसाठी 'राष्ट्रीय सुरक्षेचा धोका' बनले आहे.
४. लष्करी हालचाली: अमेरिकेने क्युबाच्या समुद्रकिनाऱ्याजवळ आपली युद्धनौका (USS Nimitz) तैनात केल्याच्या बातम्यांमुळे लष्करी कारवाईची भीती वाढली आहे. क्युबा सरकारने आपल्या नागरिकांना "युद्धासाठी सज्ज राहा" असे आवाहन केले असून, संरक्षणासाठी मार्गदर्शक सूचनांचे वाटप केले आहे.

क्युबाची भूमिका:
क्युबाचे विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष मिगुएल डियाझ-कनेल यांनी या आरोपांना उत्तर देताना म्हटले आहे की, क्युबा अमेरिकेला कोणताही धोका नाही. त्यांनी शांततेचे आवाहन केले आहे, परंतु अमेरिका कोणताही तार्किक आधार नसताना केवळ आपली सत्ता प्रस्थापित करण्यासाठी आक्रमणाची तयारी करत असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.

थोडक्यात, क्युबावर लष्करी कारवाई होणार की अमेरिकेच्या दबावामुळे क्युबा आपली धोरणे बदलणार, याकडे आता जगाचे लक्ष लागले आहे