यंदा आषाढीला विठुरायाच्या दर्शनाला जाताय? मग मुख्य मंदिरासोबतच पंढरपूरमधील 'या' ऐतिहासिक आणि पवित्र ठिकाणांना नक्की भेट द्या!

पंढरपूर (सोलापूर):आषाढ महिना सुरू होताच अवघ्या महाराष्ट्राला विठू माऊलीच्या चरणांची ओढ लागते. लाखो वारकरी, भालदार-चोपदार आणि भाविक विठ्ठल-रुक्मिणीच्या जयघोषात 'दक्षिण काशी' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पवित्र पंढरपूर (Pandharpur Holy Town) नगरीत दाखल होतात. पंढरपुरात आल्यावर विठ्ठल-रुक्मिणीचे मुख्य दर्शन घेणे हे प्रत्येकाचे आद्य कर्तव्य असतेच, परंतु या भक्तिमय नगरीत अनेक अशी पौराणिक, ऐतिहासिक आणि अध्यात्मिक ठिकाणे विखुरलेली आहेत, ज्यांच्या दर्शनाशिवाय पंढरीची वारी पूर्ण मानली जात नाही. जर तुम्हीही यंदा आषाढी वारी निमित्त (Ashadhi Wari 2026) पंढरपुरात जात असाल, तर मुख्य मंदिरासोबतच खालील पवित्र स्थानांना आवर्जून भेट द्या.

१. संत नामदेव पायरी (Namdev Payari):

विठ्ठल मंदिराच्या महाद्वारापाशी असलेली पहिली पायरी म्हणजेच 'संत नामदेव पायरी'. संत नामदेव महाराजांनी ईश्वराच्या चरणांशी राहण्यासाठी येथे जिवंत समाधी घेतली होती. मंदिरात प्रवेश करण्यापूर्वी या पायरीला कपाळ टेकवून विठ्ठल दर्शनाची परवानगी मागण्याची वारकरी संप्रदायात जुनी परंपरा आहे.

२. चंद्रभागा नदी आणि पुंडलिक मंदिर (Chandrabhaga & Pundalik Temple):

पंढरपूरची जीवनवाहिनी असलेल्या चंद्रभागा नदीच्या वाळवंटात स्नान केल्याशिवाय वारी पूर्ण होत नाही. याच नदीच्या पात्रात विठ्ठलाला पृथ्वीवर आणणारा परमभक्त पुंडलिक याचे सुंदर मंदिर आहे. विठुरायाचे दर्शन घेण्यापूर्वी भक्ताच्या चरणी लीन होण्याची येथे प्रथा आहे.

३. विष्णुपद मंदिर आणि गोपाळपूर (Vishnupad Temple):

पंढरपूरपासून साधारण ३ किलोमीटर अंतरावर गोपाळपूर येथे वेणूनादाच्या तीरावर 'विष्णुपद मंदिर' वसलेले आहे. भगवान श्रीकृष्णाच्या (विष्णूच्या) आणि त्यांच्या गाईंच्या पायांचे ठसे (चरणकमळ) येथील खडकावर उमटलेले पाहायला मिळतात. श्राद्ध आणि इतर धार्मिक विधींसाठी हे स्थान अत्यंत पवित्र मानले जाते.

४. आधुनिक तुळशी वृंदावन उद्यान (Modern Tulsi Vrindavan):

यमाई तलावाच्या काठावर वन विभागाच्या माध्यमातून उभारण्यात आलेले 'तुळशी वृंदावन' हे पर्यटकांसाठी आणि भाविकांसाठी नवीन मुख्य आकर्षण ठरले आहे. विठ्ठलाला प्रिय असलेल्या लाखो तुळशीच्या रोपांची रचना, शांत परिसर आणि विठुरायाची भव्य मूर्ती यामुळे या ठिकाणी मन प्रसन्न होते.

५. संत कैकाडी महाराज मठ आणि इतर धार्मिक स्थळे:

पंढरपुरातील संत कैकाडी महाराज मठ हा आपल्या भव्य आणि जिवंत मूर्तींच्या प्रदर्शनासाठी प्रसिद्ध आहे, जिथे पौराणिक कथांचे दर्शन घडते. याशिवाय लोहदंड तीर्थ, लखुबाई मंदिर आणि विस्तीर्ण वाळवंटातील दिंड्यांचा सोहळा हा संस्कृती आणि भक्तीचा अनोखा संगम घडवून आणतो.