हिंगोली: मायक्रो फायनान्सच्या वसुलीचा तीव्र जाच; हप्त्यांच्या तगाद्याला कंटाळून हिंगोलीत पाच महिलांनी राहती घरे काढली विक्रीला!

हिंगोली: महाराष्ट्रातील मराठवाडा भागात मायक्रो फायनान्स कंपन्यांच्या मनमानी आणि सक्तीच्या कर्जवसुलीचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला असून, नांदेड आणि लातूरपाठ अब हिंगोली जिल्ह्यातून एक अत्यंत क्लेशदायक आणि सुन्न करणारी घटना समोर आली आहे. हिंगोली जिल्ह्यातील सेनगाव तालुक्यातील वाघजळी गावात मायक्रो फायनान्स आणि खासगी वित्तीय कंपन्यांच्या सततच्या आणि जाचक तगाद्याला कंटाळून तब्बल पाच महिलांना आपली राहती घरे विक्रीसाठी बाहेर काढण्याची नामुष्की ओढवली आहे. दुष्काळी परिस्थितीमुळे आधीच उद्ध्वस्त झालेला शेतकरी आणि ग्रामीण भागातील मजूर वर्ग फायनान्स कंपन्यांच्या या अमानुष वसुलीमुळे पूर्णपणे हतबल झाल्याचे या घटनेवरून स्पष्ट होत आहे.

यंदाच्या हंगामात अपेक्षित पाऊस न पडल्यामुळे किंवा लहरी हवामानामुळे ग्रामीण भागात तीव्र दुष्काळी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. शेतीतून म्हणावे तसे उत्पन्न हाती आले नसल्याने शेतकरी आणि शेतमजुरांसमोर पोटाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. अशा बिकट आर्थिक परिस्थितीत शासनाने देखील कर्जवसुलीसाठी कोणतीही सक्ती करू नये, असे स्पष्ट निर्देश दिले होते. मात्र, शासनाच्या या निर्देशांना आणि नियमांना पायदळी तुडवत अनेक मायक्रो फायनान्स कंपन्यांचे प्रतिनिधी वसुलीसाठी कर्जदारांच्या घरी जाऊन तीव्र दबावतंत्राचा वापर करत असल्याचा आरोप ग्रामस्थांनी केला आहे.

वाघजळी गावातील जवळपास ७० ते ८० नागरिकांनी (विशेषतः बचत गटांच्या माध्यमातून) विविध फायनान्स कंपन्यांकडून कर्जे घेतली आहेत. यामध्ये वैयक्तिक कर्ज, व्यवसाय व शेतीसाठी घेतलेल्या कर्जांचा समावेश आहे. मात्र, रोजगार बुडाल्यामुळे आणि उत्पन्नाचे साधन बंद झाल्यामुळे हप्ते भरणे अशक्य झाले आहे. वसुलीसाठी येणारे कर्मचारी सर्रासपणे कर्जदारांच्या घरी येऊन तासनतास बसून राहतात, अपमानास्पद भाषा वापरतात आणि वारंवार फोन करून मानसिक त्रास देतात. या सततच्या त्रासाला आणि अपमानाला कंटाळून वाघजळी येथील पाच महिलांनी आपली राहती घरे चक्क विक्रीसाठी काढली आहेत. विशेष म्हणजे, काही महिलांच्या घरांच्या दरवाजांवर ‘मायक्रो फायनान्सचे कर्ज फेडण्यासाठी घर विकणे आहे’ असे फलकही लावण्यात आले आहेत, ज्यामुळे प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहेत.

याच गावातील धम्मरत्न मोरे यांनी आपली व्यथा मांडताना सांगितले की, "मी दिव्यांग असून वर्षभरापूर्वी एका फायनान्स कंपनीकडून दोन लाख रुपयांचे कर्ज घेतले होते. मात्र दुष्काळामुळे सध्या उत्पन्नाचे कोणतेही साधन उरलेले नाही. तरीही कंपनीचे कर्मचारी रात्री नऊ वाजेपर्यंत घरी येऊन बसतात." त्यांच्यासह मिनाबाई मोरे, रेखाबाई मोरे, नंदाबाई मोरे, दीपाली मोरे आणि चंद्रभागाबाई मोरे यांच्याकडे असलेल्या थकीत कर्जाच्या रकमेवरून फायनान्स कंपन्यांनी अक्षरशः धुमाकूळ घातला आहे. ग्रामीण भागातील सर्वसामान्य कुटुंबांना अशा प्रकारे उद्ध्वस्त करणाऱ्या या खासगी कंपन्यांवर तातडीने कठोर कारवाई करावी आणि शेतकरी-मजूर वर्गाला दिलासा द्यावा, अशी तीव्र मागणी आता सर्वसामान्यांमधून केली जात आहे.