रेल्वे प्रवाशांसाठी मोठी बातमी! घोरपडी-हडपसर तिसरी मार्गिका अधिकृतपणे सुरू; पुण्यातील रेल्वे वाहतूक होणार अत्यंत वेगवान आणि सुलभ

पुणे : मध्य रेल्वेच्या पुणे विभागातून रेल्वे प्रवाशांसाठी आणि मालवाहतूकदारांसाठी अत्यंत दिलासादायक आणि महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. रेल्वे प्रशासनाकडून बहुप्रतिक्षित अशी घोरपडी ते हडपसर दरम्यानची तिसरी रेल्वे मार्गिका (Third Railway Line) आता अधिकृतपणे कार्यान्वित करण्यात आली आहे. या नव्या मार्गिकेच्या सुरू होण्यामुळे पुण्याहून इतर शहरांकडे आणि राज्याबाहेर जाणाऱ्या पॅसेंजर व एक्सप्रेस गाड्यांचा प्रवास अधिक सुलभ, जलद आणि विनाअडथळा होणार आहे. तसेच, यामुळे पुणे रेल्वे स्थानकावरील ताण आणि यार्डमधील गर्दी मोठ्या प्रमाणावर कमी होण्यास मदत होणार आहे.

मिळालेल्या सविस्तर माहितीनुसार, घोरपडी आणि हडपसर या दोन स्थानकांदरम्यान तिसरी मार्गिका सुरू झाल्यामुळे पुणे-दौंड विभागाची एकूण रेल्वे वाहतूक क्षमता कैक पटीने वाढली आहे. या प्रकल्पामुळे मालवाहतुकीची गती वाढून 'रेक' (Rake) ची हालचाल अत्यंत वेगाने होणे शक्य झाले आहे. विशेषतः, रेक देखभाल डेपो आणि प्रस्तावित हडपसर सॅटेलाइट टर्मिनल यांच्या दरम्यान एक स्वतंत्र व सुरक्षित मार्गिका उपलब्ध झाली आहे. त्यामुळे मुख्य मेन लाईनवरील (अप आणि डाऊन लाईन) नियमित प्रवासी व मालगाड्यांच्या वाहतुकीवर कोणताही नकारात्मक परिणाम न होता, हडपसर येथून नवीन रेल्वे सेवा सुरू करणे आता शक्य झाले आहे.

या तिसऱ्या मार्गिकेमुळे रेक तयार करणे, त्यांची वर्गवारी करणे, इंजिन किंवा ब्रेक-व्हॅनची दिशा बदलणे आणि विविध प्रकारची 'शंटिंग'ची कामे आता अत्यंत सुरळीतपणे पर्यायी मार्गावर पार पाडली जाणार आहेत. परिणामी, मुख्य लाईनवरील गाड्यांचा होणारा अनावश्यक खोळंबा थांबणार असून गाड्यांच्या वेळेचे पालन करण्याची क्षमता (समयबद्धता) सुधारण्यास मोठी मदत मिळणार आहे. हडपसर सॅटेलाइट टर्मिनलमार्फत रेकची ने-आण सुलभ झाल्यामुळे मध्यवर्ती पुणे स्थानकावरील ताण कमालीचा घटला आहे.

या महत्त्वाच्या प्रकल्पाचे काम पूर्ण करण्यासाठी रेल्वे प्रशासनाला मोठा अवधी व मेहनत घ्यावी लागली. ट्रॅक रिलेइंग यंत्रणा, ड्युओमॅटिक गॅस कटिंग उपकरणे आणि इतर आधुनिक यंत्रसामग्रीचा प्रभावी वापर करून हे कठीण काम यशस्वीपणे પાર पाडण्यात आले. कामाच्या टप्प्यात हडपसर दिशेकडील जीर्ण व खराब झालेली सुमारे ९०० मीटर कॉन्टॅक्ट वायर देखील पूर्णपणे बदलण्यात आली, ज्यामुळे या मार्गावरील रेल्वेचा वेग पूर्वीप्रमाणे ७५ किलोमीटर प्रतितास वरून थेट १३० किलोमीटर प्रतितास इतका वाढवण्यात आला आहे. ऑटो-टेन्शनिंगची १४० उपकरणे, ६० मार्ग आणि १५ सिग्नलची महत्त्वाची कामे यादरम्यान यशस्वीरीत्या पूर्ण करण्यात आली.

मध्य रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी स्वप्निल नीला यांनी यासंदर्भात माहिती देताना स्पष्ट केले की, घोरपडी-हडपसर तिसऱ्या मार्गिकेचे कार्यान्वित होणे हे पुणे रेल्वे यार्डवरील ताण व गर्दी कमी करण्याच्या दृष्टीने एक ऐतिहासिक व दूरगामी पाऊल आहे. यामुळे रेल्वे प्रशासनाच्या कामकाजातील लवचिकता मोठ्या प्रमाणात वाढली असून, आगामी काळात प्रवाशांना आणि मालवाहतूकदारांना अत्यंत गतिमान, सुरक्षित आणि दर्जेदार सेवा मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.