Manori Desalination Plant Bags Crucial CRZ Approval to Turn Seawater into Fresh Water

मुंबई: मुंबई शहराचा भविष्यातील पाण्याचा प्रश्न मिटवण्यासाठी बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) हाती घेतलेल्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला अखेर मोठा वेग मिळाला आहे. मनोरी (Manori) येथे उभारण्यात येणाऱ्या देशातील अत्यंत महत्त्वाच्या 'समुद्राचे खारे पाणी गोड करणाऱ्या प्रकल्पाला' (Desalination Plant) केंद्रीय पर्यावरण मंत्रालयाकडून आणि महाराष्ट्र किनारपट्टी क्षेत्र व्यवस्थापन प्राधिकरणाकडून (MCZMA) अत्यंत महत्त्वाची अशी 'सीआरझेड' (Coastal Regulation Zone - CRZ) मंजुरी मिळाली आहे. या मंजुरीमुळे प्रकल्पाच्या मार्गातील सर्वात मोठा अडथळा दूर झाला आहे.

मुंबईकरांची पाण्याचा चिंता मिटणार:
मुंबईला सध्या मोडक सागर, तानसा, विहार, तुळशी, अप्पर वैतरणा, भातसा आणि मध्य वैतरणा या धरणांमधून दररोज लाखो लीटर पाणीपुरवठा केला जातो. मात्र, वाढती लोकसंख्या आणि मान्सूनच्या लहरीपणामुळे मुंबईवर अनेकदा पाणी कपातीचे संकट ओढवते. यावर कायमस्वरूपी तोडगा म्हणून पालिकेने मनोरी येथे समुद्राच्या खाऱ्या पाण्यावर प्रक्रिया करून ते पिण्यायोग्य (Fresh Water) करण्याचा प्रकल्प आखला होता.

प्रकल्पाची वैशिष्ट्ये आणि क्षमता:

प्रारंभिक क्षमता: या प्रकल्पाच्या माध्यमातून सुरुवातीच्या टप्प्यात दररोज तब्बल २०० दशलक्ष लीटर (MLD) खाऱ्या पाण्याचे गोड पाण्यात रूपांतर केले जाईल.

भविष्यातील विस्तार: मुंबईची वाढती गरज लक्षात घेऊन या प्रकल्पाची क्षमता भविष्यात दररोज ४०० दशलक्ष लीटर (MLD) पर्यंत वाढवण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.

अत्याधुनिक तंत्रज्ञान: समुद्राचे पाणी शुद्ध करण्यासाठी यामध्ये 'रिव्हर्स ऑस्मोसिस' (Reverse Osmosis - RO) या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाणार आहे.

पर्यावरणीय नियमांचे पालन करून काम सुरू होणार:
हा प्रकल्प समुद्रकिनाऱ्यालगत आणि संवेदनशील क्षेत्रात येत असल्याने याला सीआरझेड मंजुरी मिळणे अनिवार्य होते. ही मंजुरी देताना पर्यावरण विभागाकडून काही कडक अटी आणि शर्ती घालण्यात आल्या आहेत, जेणेकरून सागरी जीवसृष्टीला आणि मँग्रोव्हजला (कांदळवन) कोणतीही हानी पोहोचणार नाही. ही परवानगी मिळाल्यामुळे आता पालिका प्रशासन लवकरच प्रत्यक्ष कामाच्या निविदा (Tenders) काढून प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात करणार आहे. या प्रकल्पामुळे मुंबईची पावसावरील आणि धरणांवरील अवलंबित्व बऱ्याच अंशी कमी होणार आहे.