अभय कुमार दुबे‎ यांचा कॉलम:ओवेसींना मोठ्या प्रमाणात‎मुस्लिम मत मिळतेय का?‎

‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎एकेकाळी भाजपची बी-टीम किंवा मुस्लिम मते कमी‎करणाऱ्या पक्षाचे नेते म्हणून पाहिले जाणारे ओवेसी‎अचानक राजकारणावर प्रभाव टाकू शकणारी शक्ती‎म्हणून पाहिले जात आहेत. महाराष्ट्र महानगरपालिका‎निवडणुकीच्या निकालांचा हा उल्लेखनीय परिणाम‎आहे.‎

स्वातंत्र्यानंतर पहिल्यांदाच ओवेसींच्या पक्षाच्या‎(एआयएमआयएम) कामगिरीमुळे अशी शक्यता‎निर्माण झाली आहे की नजीकच्या भविष्यात भारतातील ‎‎मुस्लिम केवळ मुस्लिम एकत्रीकरणावर लक्ष केंद्रित ‎‎करणाऱ्या मुस्लिम नेत्याच्या नेतृत्वाखालील पक्षाला‎मतदान करण्याचा विचार करू शकतात. असे झाले तर ‎‎त्याचे परिणाम काय होतील? या प्रश्नाचे उत्तर देणे‎कठीण नाही. उत्तर भारतातील राजकारण पूर्णपणे‎बदलेल. समाजवादी पक्ष आणि राजद सारख्या प्रमुख ‎‎राजकीय पक्षांचा उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधील‎शक्तिशाली मुस्लिम-यादव समर्थन आधार कमी होईल.‎बिहार आणि उत्तर प्रदेशाबाहेर काँग्रेसला मिळणारी‎मुस्लिम मते (देशभरात अंदाजे ३५-३७ टक्के)‎लक्षणीयरीत्या कमी होतील. दिल्लीत आम आदमी पक्ष‎कमकुवत होईल. बंगालमध्ये तृणमूल काँग्रेसला गेलेल्या‎२७ टक्के मुस्लिम मतांमध्ये लक्षणीय घट होईल.‎एकंदरीत देशभरात परिस्थिती कमी-अधिक प्रमाणात‎स्वातंत्र्यपूर्व काळाचे चित्र दिसू लागले आहे. एका‎बाजूला काँग्रेस होती. (या पक्षाला जिना हिंदू पक्ष‎म्हणत) आणि दुसरीकडे मुस्लिमांचे प्रतिनिधित्व‎करण्याचा दावा करणारी मुस्लिम लीग होती. फरक‎एवढाच होता की आजच्या परिस्थितीत हिंदू राष्ट्रवादाचा‎पुरस्कार करणारा भाजप काँग्रेसची जागा घेईल.‎भारताच्या लोकसंख्येची धार्मिक गतिशीलता पाहता,‎भाजपसाठी अधिक फायदेशीर राजकीय परिस्थिती असू‎शकते का? पण आपण अशा निष्कर्षापर्यंत पोहोचण्यात‎घाई करत आहोत का? सध्या ओवेसींचे आवाहन फक्त‎शहरी आणि अर्ध-शहरी मुस्लिम मतांमध्येच स्थापित‎झाले आहे. ग्रामीण मुस्लिम त्यांच्या आवाहनापासून खूप‎दूर वाटतात. दुसरे म्हणजे पक्ष आतापर्यंत फक्त तीन‎लहान भागातच ठसठशीत दिसतो. पहिले म्हणजे‎हैदराबादचे जुने शहर. येथे ओवेसींचे वडील सुलतान‎सलाहुद्दीन ओवेसी यांनी १९६७ मध्ये‎एआयएमआयएमची स्थापना केली होती. दुसरे म्हणजे‎बिहारमधील सीमांचल प्रदेश आहे. येथे पक्षाने दोन‎विधानसभा निवडणुकांमध्ये चमकदार कामगिरी केली.‎त्यामुळे महाआघाडीचे नुकसान झाले. तिसरे क्षेत्र‎म्हणजे महाराष्ट्रातील काही महानगरपालिका. येथे पक्षाने‎भाजपला आव्हान दिले आहे. शरद पवारांच्या राष्ट्रवादी‎काँग्रेसला मागे टाकले आणि उद्धव ठाकरेंच्या‎शिवसेनेपेक्षा थोडे कमी पडले आहे. इतरत्र एमआयएम‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎प्रामुख्याने भाजपला त्याच्या कामगिरीचा फायदा देत‎असल्याचे दिसून येते. उदाहरणार्थ- दिल्ली निवडणुकीत‎४०% मुस्लिम लोकसंख्या असलेल्या मुस्तफाबाद‎भागात भाजप उमेदवाराला विजय मिळवून देण्यात‎त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. उत्तर प्रदेशात पक्षाने‎सात मतदारसंघ जिंकले. तेथे त्यांना भाजपच्या विजयी‎फरकापेक्षा जास्त मते मिळाली. इतके कमी आकडे‎राष्ट्रीय स्तरावर पक्षाच्या उदयाचे ठोस पुरावे देऊ शकत‎नाहीत. ऑपरेशन सिंदूर नंतर, ओवैसी यांना जगभरातील‎सरकारच्या सर्वपक्षीय शिष्टमंडळांपैकी एकात समाविष्ट‎केले. यामुळे त्यांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारतीय‎मुस्लिमांचा प्रतिनिधी चेहरा म्हणून स्वतःला सादर‎करण्याची संधी मिळाली. दरम्यान, मुस्लिम मतदार‎देखील गैर-मुस्लिम-नेतृत्वा खालील पक्षांबद्दल निराश‎आहेत. त्यांना पूर्वी त्यांच्या मतांसाठी दावेदार मानले‎जात होते.‎ (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे.)‎