जुनी कर व्यवस्था चांगली आहे का? 15 लाखापेक्षा जास्त पगारावराचे उदाहरणाने जाणून घ्या

जुन्या कर प्रणालीपेक्षा नवीन कर प्रणाली अधिक आकर्षक बनविण्यासाठी सरकार सतत प्रयत्न करीत आहे. हे करदात्यांसाठी सोपे आणि डीफॉल्ट पर्याय म्हणून ऑफर केले जाते. केंद्रीय अर्थसंकल्प 2025 मध्ये करण्यात आलेल्या बदलांमुळे नवीन प्राप्तिकर व्यवस्था अधिक आकर्षक झाली आहे. केंद्र सरकारने जारी केलेल्या प्राप्तिकर नियम 2026 च्या मसुद्यात अनेक महत्त्वाचे भत्ते आणि कर सवलतींची मर्यादा वाढवण्याचा प्रस्ताव आहे.

हे मसुदे 22 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत जनतेच्या मतासाठी खुले आहेत. संसदेने मंजूर केल्यास जुन्या कर प्रणालीचा अवलंब करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना मोठा दिलासा मिळू शकतो. आता प्रश्न असा उपस्थित होतो की जुन्या कर प्रणालीत 15 लाख, 20 लाख आणि 25 लाख रुपयांच्या पगारावर नवीन प्रणालीपेक्षा कमी कर आकारला जाऊ शकतो का? जाणून घेऊया संपूर्ण तपशील

‘या’ भत्त्यांमध्ये वाढ प्रस्तावित

इकॉनॉमिक टाइम्समध्ये प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तानुसार, मसुद्यात व्याजमुक्त किंवा सवलतीच्या कर्जासाठी सूट मर्यादा 20,000 रुपयांवरून 2 लाख रुपयांपर्यंत वाढवण्याचा प्रस्ताव आहे. मुलांचा शैक्षणिक भत्ता 100 रुपयांवरून 3,000 रुपये प्रति महिना आणि वसतिगृह भत्ता 300 रुपयांवरून 9,000 रुपये प्रति महिना करण्यात आला आहे.

याशिवाय मोफत जेवणावरील कर सूट 50 रुपयांवरून 200 रुपये प्रति मैल आणि गिफ्ट व्हाउचरची मर्यादा 5,000 रुपयांवरून 15,000 रुपये वार्षिक करण्याची सूचना करण्यात आली आहे. एचआरएची 50 टक्के सूट (हाऊस रेंट अलाउंस) आता बेंगळुरू, हैदराबाद, पुणे आणि अहमदाबाद या शहरांमध्येही लागू करण्याचा प्रस्ताव आहे.

जुन्या कर प्रणालीद्वारे वाढीव भत्त्यांपासून बचत कशी करावी

या प्रकरणात कर तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, या सवलतींची मर्यादा वाढविल्यास पगाराचा करपात्र भाग कमी होईल. यामुळे पगारवाढ न करता कर्मचार् यांचे कर दायित्व कमी होऊ शकते आणि हातात अधिक पैसे मिळू शकतात.

15 लाखांपेक्षा जास्त पगारावर किती बचत होईल?

कर तज्ज्ञांच्या मते, जर एखाद्या व्यक्तीने 80 सी आणि 80 डी सारख्या सर्व भत्ते आणि वजावटींचा पूर्ण लाभ घेतला तर 15 लाखांच्या पगारावरील कर सुमारे 41,496 रुपये येऊ शकतो, जो नवीन कर प्रणालीच्या 97,500 रुपयांपेक्षा खूपच कमी आहे. त्याचप्रमाणे 20 लाख रुपये अतिरिक्त पगाराची बचत 63,856 रुपयांपर्यंत आणि 25 लाखांच्या पगारावर 66,456 रुपयांपर्यंत बचत होऊ शकते.

जर हे प्रस्ताव लागू केले गेले तर 15 लाख रुपयांपेक्षा जास्त पगार वाढविणारे लोक जुन्या कर प्रणालीकडे वळू शकतात. एकूणच, योग्य कर नियोजनाद्वारे, पगारदार वर्ग त्यांच्या कर दायित्वात चांगली बचत करू शकतो.

नवीन आयकर विधेयक कधी लागू होणार?

नवीन आयकर बिल 1 एप्रिल 2026 पासून लागू होणार आहे. अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण म्हणाल्या की, नवीन कायद्यातील भाषा सुलभ करण्यात आली आहे आणि कराच्या दरात कोणताही बदल होणार नाही. त्याच्या तयारीसाठी बराच वेळ लागला आहे. यासोबतच, डिजिटल युगातील गरजांनुसार त्याचे रूपांतर करण्यात आले आहे. त्याच वेळी, मागील वर्ष आणि मूल्यांकन वर्ष यासारखे पर्याय काढून टाकले जातील, कर वर्षाची संकल्पना सादर केली जाईल.

नवीन आयकर विधेयकाची आवश्यकता का आहे?

अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन म्हणाल्या की, 1961 च्या प्राप्तिकर कायद्यात अनेक दशकांपासून दुरुस्ती करण्यात आली. त्यात अनेक गुंतागुंत आहेत. ते बरेच जुने झाले होते. अशा परिस्थितीत नवीन विधेयकाची गरज भासत होती. आधुनिक अर्थव्यवस्थेअंतर्गत नवीन विधेयक तयार करण्यात आले आहे. नवीन कायद्यातील भाषा सुलभ करण्यात आली आहे जेणेकरून सामान्य करदात्यांना ते सहज समजू शकेल. नवीन कायद्यात प्राप्तिकराच्या दरात कोणताही बदल होणार नाही, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

नवीन आयकर विधेयक 2025 मध्ये अनेक मोठे बदल होणार

हे नवीन विधेयक 536 विभाग आणि 16 अनुसूचींमध्ये आयोजित केले जाईल, जेणेकरून ते समजणे आणि वाचणे दोन्ही सोपे होईल. शून्य टीडीएस प्रमाणपत्र मिळेल. लाभांश कमी करण्यासाठी कलम 80 एम पुन्हा लागू केले जाईल. अंतिम मुदतीनंतर आयटीआर भरला तरी परतावा मिळण्यात कोणतीही अडचण येणार नाही. अशी सर्व कलमे काढून टाकली जातील, जी त्यास समर्थन देत नाहीत. बऱ्याच काळापासून वापरात नसलेल्या किंवा रिक्त नसलेल्या व्यवसायातील मालमत्तांवर कर आकारला जाणार नाही.

(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)