पुणे जिल्ह्यातील भीषण दुष्काळ: पावसाअभावी इंदापूरमध्ये पिके करपली, विहिरींनी गाठला तळ अन् शेतकरी संकटात!

पुणे : कोरड्याठाक आभाळाकडे डोळे लावून बसलेल्या पुणे जिल्ह्यातील बळिराजाच्या नशिबी पुन्हा एकदा दुष्काळाचे तीव्र चटके आले आहेत. 'जमीन भेगाळली, करपली पिके' ही केवळ म्हण राहिली नसून, हे वास्तव सध्या जिल्ह्यातील बहुतांश ग्रामीण भागामध्ये भयानक रूप धारण करत आहे. शासनाने काही ठराविक तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करून दिलासा देण्याचा प्रयत्न केला असला, तरी शासकीय निकषांच्या रेषेपलीकडील तालुक्यांमध्येही परिस्थिती रत्तीभरही वेगळी नाही. तिथेही तहानलेल्या जमिनीला मोठ्या भेगा पडल्या आहेत आणि ऐन मोक्यावर माना टाकलेली पिके शेतकऱ्यांच्या डोळ्यांतील पाणी बनून वाहत आहेत. एकाच जिल्ह्यातील वेगवेगळ्या भागांमधील शेतकऱ्यांमध्ये मदतीवरून झालेली ही विभागणी प्रशासकीय उदासीनता आणि नैसर्गिक आपत्तीची भीषणता एकाच वेळी तीव्रतेने अधोरेखित करत आहे.

इंदापूर तालुक्याची बिकट परिस्थिती: पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यात पावसाने अत्यंत दगा दिल्यामुळे परिस्थिती अत्यंत गंभीर बनली आहे. या भागात पावसाअभावी संपूर्ण खरीप हंगाम धोक्यात आला असून हाताशी आलेली पिके ऐन वेळी डोळ्यांसमोर जळून खाक होत आहेत. शेतकरी मोठ्या कष्टाने उभी केलेली पिके वाचवण्यासाठी अहोरात्र धडपड करत आहेत, मात्र निसर्गाच्या लहरीपणापुढे त्यांची हतबलता स्पष्टपणे दिसून येत आहे.

विहिरी आणि कूपनलिकांचा तळ: पावसाच्या दीर्घखंडामुळे तालुक्यातील भूजल पातळी कमालीची खालावली आहे. अनेक गावांमधील विहिरी, बोरवेल आणि कूपनलिकांनी पूर्णपणे तळ गाठला आहे. पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर होत चालला असतानाच, शेतीला पाणी कुठे देणार हा मोठा यक्षप्रश्न शेतकऱ्यांसमोर उभा ठाकला आहे. सिंचनाचे सर्व स्रोत आटल्यामुळे शेतकरी अक्षरशः हवालदिल झाले आहेत.

ऊस, मका आणि चारा पिकांचे अतोनात नुकसान: इंदापूर तालुक्यातील शेतकरी प्रामुख्याने उसाची शेती तसेच जनावरांसाठी लागणारा मका व इतर चारा पिके मोठ्या प्रमाणावर घेतात. मात्र पाण्याच्या तीव्र टंचाईमुळे ही मुख्य पिके आणि जनावरांचा चारा पूर्णपणे सुकू लागला आहे. पिके वाचवण्यासाठी टँकरचे पाणी किंवा इतर महागड्या उपायांचा आधार घेण्याची वेळ शेतकऱ्यांवर आली आहे, ज्यामुळे उत्पादन खर्चात प्रचंड वाढ झाली असून शेतकरी कर्जाच्या खाईत लोटला जात आहे.

प्रशासनाकडून तातडीच्या मदतीची मागणी: या गंभीर दुष्काळी परिस्थितीमुळे शेतकरी आर्थिक आणि मानसिक संकटात सापडले आहेत. शासनाने तातडीने हस्तक्षेप करून नुकसानग्रस्त भागाचे पंचनामे करावेत आणि शेतकऱ्यांना तातडीने आर्थिक मदत व जनावरांसाठी चारा छावण्या सुरू कराव्यात, अशी तीव्र मागणी इंदापूर तालुक्यातील शेतकरीवर्गाकडून होत आहे.