जळगावच्या केळी उत्पादकांवर अमेरिका-इराण तणावाचा परिणाम; निर्यात ठप्प झाल्याने शेतकरी चिंतेत

**जळगावची ओळख असलेल्या केळी निर्यातीवर अमेरिका-इराण तणावाचे सावट; शेतकरी आणि व्यापारी दोघेही आर्थिक संकटात** **जळगाव:** महाराष्ट्राच्या कृषी नकाशावर जळगाव जिल्ह्याने ‘केळीचे आगर’ अशी आपली विशेष ओळख निर्माण केली आहे. येथील सुपीक जमिनीतील दर्जेदार केळी केवळ देशांतर्गत बाजारातच नव्हे, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही पसंत केली जाते. मात्र, सध्या अमेरिका आणि इराण या दोन महत्त्वाच्या राष्ट्रांमधील वाढत्या राजकीय तणावाचा थेट फटका जळगाव जिल्ह्यातील हजारो केळी उत्पादक शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांना बसताना दिसत आहे. या भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील वाहतूक आणि व्यापारावर परिणाम झाल्याने जळगावमधून होणारी केळी निर्यात पूर्णपणे ठप्प झाली आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्यांचे आर्थिक गणित पूर्णपणे कोलमडले आहे. जळगाव जिल्ह्यातून दररोज मोठ्या प्रमाणावर केळीची निर्यात केली जाते. विशेषतः आखाती देशांमध्ये येथील केळीला मोठी मागणी असते आणि या महिन्यात निर्यातीचा जोर अधिक असतो. मात्र, युद्धाचे सावट आणि अनिश्चिततेमुळे आंतरराष्ट्रीय सागरी मार्गांवरील वाहतुकीत अडथळे निर्माण झाले आहेत. परिणामी, निर्यात प्रक्रिया पूर्णपणे थांबली असून, जळगावहून आखाती देशांमध्ये जाण्यासाठी तयार असलेले सुमारे १०० हून अधिक कंटेनर अडकून पडले आहेत, अशी चिंताजनक माहिती स्थानिक निर्यातदार आणि शेतकऱ्यांकडून देण्यात येत आहे. हे कंटेनर एकतर बंदरांवर थांबले आहेत किंवा वाहतुकीच्या प्रतीक्षेत आहेत, ज्यामुळे केळी खराब होण्याची भीती निर्माण झाली आहे. केळी हे नाशवंत पीक असल्याने त्याची वेळेवर काढणी आणि विक्री होणे अत्यंत आवश्यक असते. निर्यात ठप्प झाल्यामुळे शेतकऱ्यांनी लागवडीसाठी, खतांसाठी, मजुरीसाठी आणि इतर खर्चासाठी केलेल्या भांडवली गुंतवणुकीवर पाणी फिरले आहे. लाखो रुपयांचे पीक हातात असतानाही ते परदेशात पाठवता येत नसल्याने त्यांना मोठे नुकसान सहन करावे लागत आहे. बाजारात स्थानिक स्तरावर मागणी नसल्याने दर कोसळले आहेत आणि तयार झालेला माल घरात पडून आहे किंवा कवडीमोल भावाने विकण्याची वेळ आली आहे. यामुळे शेतकऱ्यांच्या डोळ्यासमोर त्यांचे कष्ट आणि नफा मातीमोल होताना दिसत आहे. केवळ शेतकरीच नाहीत, तर केळीच्या व्यापारावर अवलंबून असलेले व्यापारी आणि निर्यातदारही मोठ्या संकटात सापडले आहेत. अडकून पडलेल्या कंटेनरमधील केळीचा साठवणूक खर्च वाढत आहे, तर वाहतूक खर्चही वाढत चालला आहे. मालाची गुणवत्ता टिकवून ठेवणे हे त्यांच्यासमोरील मोठे आव्हान आहे. वेळेत माल परदेशात पोहोचला नाही, तर तो खराब होऊन वाया जाण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे त्यांना कोट्यवधी रुपयांचे नुकसान सोसावे लागू शकते. करारानुसार पुरवठा पूर्ण न केल्यास त्यांना भविष्यातील व्यावसायिक संबंधांवरही परिणाम होण्याची भीती आहे. या गंभीर परिस्थितीमुळे जळगाव जिल्ह्यातील शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांमध्ये तीव्र नाराजीचे वातावरण पसरले आहे. त्यांनी राज्य आणि केंद्र शासनाकडे तातडीने लक्ष घालून यावर योग्य तोडगा काढण्याची मागणी केली आहे. अडकलेल्या मालाच्या निर्यातीसाठी विशेष व्यवस्था करावी किंवा नुकसान भरपाई द्यावी, अशी त्यांची प्रमुख मागणी आहे. आंतरराष्ट्रीय घडामोडींचा स्थानिक अर्थव्यवस्थेवर होणारा हा परिणाम पाहता, शासनाने तातडीने हस्तक्षेप करून या नैसर्गिक आपत्तीतून शेतकऱ्यांना बाहेर काढावे, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.