एन. रघुरामन यांचा कॉलम:पाकिटावर लागू होतो ‘गोल्डन अवर रूल’

कदाचित आपण रस्ते अपघातातील बळी किंवा हृदयविकाराच्या रुग्णांसाठी ‘गोल्डन अवर रूल’ (पहिली ६० अत्यंत महत्त्वाची मिनिटे) बद्दल जाणत असाल. आता हाच नियम आपल्या पाकिटावरही काटेकोरपणे लागू होतो. आमचा उद्देश आपल्या स्मार्टफोनशी आहे, जर तो कधी गहाळ झाला तर! आपण विचार करत असाल कसा? समजून घेऊया... अलीकडेच लखनऊ पोलिसांनी सायबर गुन्हेगारांच्या एका टोळीला पकडले. ही घटना या गोष्टीवर प्रकाश टाकते की, जर पीडित व्यक्तीने वेळेवर पाऊल उचलले नाही, तर चोरी झालेल्या फोनचा वापर किती लवकर आर्थिक फसवणुकीसाठी होऊ शकतो. ही टोळी सिमचा ॲक्सेस मिळवून पासवर्ड रिसेट करायची व पैसे काढून घ्यायची. ही बाब लखनऊच्या एका रहिवाशाचा फोन हरवला आणि त्यांच्या खात्यांमधून सुमारे २ लाख रुपये गायब झाले तेव्हा समोर आली. सायबर तज्ज्ञांच्या मते, फोन हरवल्यानंतरचा पहिला तास हाच ‘गोल्डन आवर’, कारण गुन्हेगार लगेच ॲक्टिव्ह होतात. जर आपण फोन शोधण्यात व लोकेशन ट्रेस करण्याच्या नादात वेळ वाया घालवल्यास पैसे गायब होऊ शकते. या स्थितीत घटनेला ‘आर्थिक आणीबाणी’ सारखे समजा. त्याला‘गोल्डन अवर ॲक्शन प्लॅन’ म्हटले जाऊ शकते. फोनमध्ये ‘थेफ्ट प्रोटेक्शन’ फीचर ऑन ठेवा अँड्रॉइडमध्ये याला ‘अँड्रॉइड थेफ्ट प्रोटेक्शन’ व ॲपलमध्ये ‘स्टोलन डिव्हाइस प्रोटेक्शन’ म्हटले जाते. हे एआय-पावर्ड सुरक्षा लेयर आहे. जशी फोनशी छेडछाड होते, तसे हे डिव्हाइसला ऑटोमॅटिकली लॉक करून देते. अतिरिक्त आवश्यक फीचर्सचा वापर करा स्मार्टफोनमध्ये एक ‘रिमोट लॉक’ फीचर देखील असते, जिथे आपण अँड्रॉइड लॉक पोर्टलच्या माध्यमातून फक्त आपल्या फोन नंबरचा वापर करूनही डिव्हाइस लॉक करू शकता. मॅनेजमेंट टिपहरवलेला फोन केवळ एका हार्डवेअरचे नुकसान समजू नका, तर हे माना की आपल्या बँकेची तिजोरी धोक्यात आहे. सर्वात आधी आपले पैसे सुरक्षित करा, फोनची काळजी नंतर करता येऊ शकते.