डायने कॉयल यांचा कॉलम:कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने‎‘वन- मॅन युनिकॉर्न”ही शक्य‎

‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎अनेकांना भीती आहे की एआय नोकऱ्यांसाठी मोठा‎धोका निर्माण करू शकते. यंदा वर्ल्ड इकॉनॉमिक‎फोरमच्या वार्षिक बैठकीतही तंत्रज्ञानाच्या‎रोजगारावरील परिणामाबद्दल इशारा देण्यात आला.‎व्हाईट-कॉलर नोकऱ्यांत कपात करण्याच्या‎अलीकडील घोषणांना येणाऱ्या गोष्टींचे लक्षण म्हणून‎व्यापकपणे पाहिले जाते. उद्योगावरील एआयच्या‎व्यापक परिणामाकडे फारसे लक्ष दिले गेले नाही.‎बहुतेक कंपन्यांनी अद्याप एआय स्वीकारलेले नाही. परंतु‎त्याचा वापर वाढत असताना कंपन्यांमध्येही महत्त्वाचे‎बदल दिसून येतील. कारण : एआय म्हणजे माहिती‎तंत्रज्ञान आहे. ते निर्णय प्रक्रियेवर सखोल परिणाम करते.‎ पूर्वी डिजिटल तंत्रज्ञानाने व्यवसायांत अनेक प्रकारे‎परिवर्तन घडवून आणली होती. गणना आणि‎संप्रेषणातील प्रगतीमुळे इंटरनेटचा उदय झाला.‎स्मार्टफोन आणि वायरलेस नेटवर्क तंत्रज्ञानाच्या‎आगमनाने तो मोबाइल बनला. डिजिटायझेशनचा‎आणखी एक परिणाम म्हणजे प्लॅटफॉर्म-आधारित ‎‎व्यवसाय मॉडेल्सचा उदय. ते पुरवठादार आणि‎ग्राहकांमध्ये मध्यस्थीसाठी अल्गोरिदम वापरतात.‎डिजिटल पायाभूत सुविधांवर व्यापक लॉजिस्टिक्स‎नेटवर्क तयार करतात. डेटा व अल्गोरिदमद्वारे चालणारे‎असे प्लॅटफॉर्म अनेक क्षेत्रांत सक्रिय आहेत.त्यांनी‎रोजगार आणि उपभोग पद्धती दोन्ही बदलल्या आहेत.‎पण एआय कंपन्यांना कसे बदलेल? संघटनात्मक‎क्षमताच कंपनीच्या शाश्वत स्पर्धात्मक नफ्याचा स्रोत‎असतात. (उदाहरणार्थ- डेलची प्रमुख अमूर्त मालमत्ता‎ही त्याची पुरवठा साखळी आहे). पण एआय खरोखर‎महत्त्वाच्या क्षमता बदलत आहे - आणि त्यांचे मोजमाप‎करणे कठीण बनवत आहे.‎ काही उद्योग एआय व्यत्ययाला त्यातही असुरक्षित‎दिसतात. अनेक विश्लेषकांनी आधीच स्पष्ट केले की हे‎तंत्रज्ञान कायदा, लेखा आणि वित्त यासारख्या क्षेत्रात‎प्रवेश-स्तरीय नोकऱ्या स्वयंचलित करू शकते. तंत्रज्ञान‎कंपन्या सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट वेळ आणि खर्च कमी‎करण्यासाठी त्यांचे स्वतःचे एआय मॉडेल वापरत‎आहेत, असे सूचित करते की संगणक प्रोग्रामरची संख्या‎कमी होऊ शकते. पण जर कंपन्यांत खालच्या-स्तरीय‎पदांत घट झाली तर भविष्यातील कर्मचाऱ्यांना‎आवश्यक कौशल्य कसे मिळेल याची खात्री कशी‎करतील? कोड लिहिण्यासाठी एआयचा वापर केल्याने‎मानवी कर्मचाऱ्यांची कौशल्य विकास प्रक्रिया कमकुवत‎होऊ शकते अशी चिन्हे उदयास येत आहेत.‎ओपनएआयचे सॅम ऑल्टमन यांनी असेही भाकीत केले‎आहे की एक-व्यक्तीद्वारे संचलित युनिकॉर्न (अब्ज‎डॉलर्सचा स्टार्टअप) शक्य होऊ शकते.‎ एआय एजंट विविध संस्थांमधील परस्परसंवादाची‎गुंतागुंत कमी करू शकतात व पुरवठा साखळींचे‎निरीक्षण देखील करू शकतात. परंतु काही‎अर्थशास्त्रज्ञांनुसा र जनरेटिव्ह एआयमध्ये मानवी‎बुद्धिमत्तेमधील ‘टॅसिट नॉलेज’ मिळवण्याची क्षमता‎असेल. त्यावर प्रत्येक व्यवसाय अवलंबून असतो. एक‎लहान उदाहरण लक्षात घ्या : लंडन अंडरग्राउंडसाठी‎काम करणाऱ्या एका देखभाल अभियंत्याने शोधून‎काढले की व्हिक्टोरिया लाईनवरील गाड्यांच्या चाकांना‎अतिरिक्त ग्रीसची आवश्यकता असते. कारण ट्रॅक‎असामान्यपणे वक्र असतात. तो कर्मचारी निवृत्त झाला‎तेव्हा हे व्यावहारिक ज्ञान त्याच्यासोबत गेले व‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎व्हिक्टोरिया लाईनच्या गाड्या वारंवार खराब होऊ‎लागल्या. या प्रकारचे ‘टॅसिट नॉलेज’ औपचारिकपणे‎शिकवले जात नाही. ते कर्मचाऱ्यांच्या पुनरावृत्तीच्या‎कृतींमध्ये प्रतिबिंबित होत असते. नवीन एआय प्रयोग‎अशा कौशल्यांना कॅप्चर आणि कोडिफाय करू‎शकतात.‎ कॉर्पोरेट नेत्यांनी त्यांच्या संस्थांमध्ये जनरेटिव्ह एआय‎कसे एकत्रित करायचे याचा विचार केला पाहिजे. ते‎त्यांच्या उत्पादन प्रक्रिया कशा बदलू शकते, कोणत्या‎प्रकारचे ‘टॅसिट नॉलेज’ अधिक प्रभावीपणे वापरले‎जाऊ शकते आणि निर्णय घेण्यास कोण जबाबदार‎असावे. हे ठरवावे लागेल.‎ (@प्रोजेक्ट सिंडिकेट)‎ या नवीन तंत्रज्ञानाच्या लाटेत उद्योग‎समूहांनी त्यांची स्पर्धात्मक धार‎राखण्यासाठी एक स्पष्ट योजना विकसित‎करावी.. एआय केवळ आपल्या कामाचे‎स्वरूपच नव्हे तर उद्योगाच्या‎लँडस्केपमध्येही आमूलाग्र बदल‎करण्यास सज्ज आहे.‎