आठवा वेतन आयोग २०२६: फिटमेंट फॅक्टरमुळे सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या पगारात किती वाढ?

**आठवा वेतन आयोग: फिटमेंट फॅक्टर किती? केंद्रीय कर्मचाऱ्यांच्या पगारात नेमकी किती वाढ अपेक्षित? सविस्तर विश्लेषण** **नवी दिल्ली:** केंद्र सरकारच्या लाखो कर्मचाऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि बहुप्रतिक्षित असलेली 'आठवा वेतन आयोग' लागू होण्याची तयारी सुरू झाली आहे. २०२६ मध्ये या आयोगाच्या शिफारसी लागू होण्याची शक्यता असल्याने, सर्व सरकारी कर्मचाऱ्यांचे लक्ष आता वेतन आयोगाकडून येणाऱ्या प्रत्येक अपडेटकडे लागले आहे. विशेषतः, नवीन वेतन आयोगात 'फिटमेंट फॅक्टर' (Fitment Factor) किती असेल आणि त्यातून आपल्या पगारात नेमकी किती वाढ होईल, याबाबत उत्सुकता शिगेला पोहोचली आहे. **फिटमेंट फॅक्टरचे महत्त्व:** केंद्रीय कर्मचाऱ्यांच्या मूळ वेतनात (basic salary) किती वाढ होणार आणि त्यांना किती थकबाकी (arrears) मिळणार, हे प्रामुख्याने 'फिटमेंट फॅक्टर' या महत्त्वाच्या घटकावर अवलंबून असते. हा फिटमेंट फॅक्टर जितका जास्त असेल, तितकी कर्मचाऱ्यांच्या पगारात मोठी वाढ अपेक्षित असते. त्यामुळेच आठव्या वेतन आयोगात हा घटक काय असणार, यावर जोरदार चर्चा आणि विविध अंदाज व्यक्त केले जात आहेत. **फिटमेंट फॅक्टरचे संभाव्य आकडे:** सध्या आठव्या वेतन आयोगासाठी फिटमेंट फॅक्टर किती असावा, याबद्दल अनेक तर्कवितर्क लावले जात आहेत. काही प्रसारमाध्यमांच्या अहवालानुसार, हा फिटमेंट फॅक्टर ३.२५, २.८६ किंवा २.२८ पर्यंत पोहोचू शकतो, असे अंदाज व्यक्त केले जात आहेत. जर असे झाले, तर कर्मचाऱ्यांच्या पगारात मोठी वाढ दिसून येईल. मात्र, सद्यस्थितीतील महागाईचा दर आणि आगामी काळात लागू होणारा महागाई भत्ता (Dearness Allowance) विचारात घेता, फिटमेंट फॅक्टर १.९० ते १.९२ दरम्यान असण्याची अधिक शक्यता आहे, असे जाणकारांचे मत आहे. **ऐतिहासिक पगारवाढीचा संदर्भ:** मागील वेतन आयोगांचा इतिहास पाहिल्यास, दुसऱ्या वेतन आयोगापासून ते सातव्या वेतन आयोगापर्यंत केंद्रीय कर्मचाऱ्यांच्या सरासरी पगारात सुमारे २७ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. सातव्या वेतन आयोगामध्ये एकूण १४.२७ टक्के पगारवाढ झाली होती. या पार्श्वभूमीवर, आठव्या वेतन आयोगात नेमकी किती फिटमेंट फॅक्टरची शिफारस केली जाते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. **अपेक्षित पगारवाढ आणि महागाई भत्त्याचा संबंध:** आठव्या वेतन आयोगात पगारवाढ किती होईल, हे मोठ्या प्रमाणात महागाई भत्त्यावर अवलंबून असेल. सध्याच्या अंदाजानुसार, जानेवारी २०२६ पर्यंत महागाई भत्ता ६० टक्क्यांपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. जर हा अंदाज खरा ठरला आणि महागाई भत्ता ६० टक्के झाला, तर केंद्रीय कर्मचाऱ्यांना आठव्या वेतन आयोगात अंदाजे १८ टक्क्यांपर्यंत पगारवाढ मिळण्याची शक्यता आहे. या परिस्थितीत, फिटमेंट फॅक्टर साधारणपणे १.९० असू शकतो. याचा अर्थ, कर्मचाऱ्याच्या सध्याच्या मूळ वेतनाला १.९० ने गुणून नवीन मूळ वेतन निश्चित केले जाईल. काही मोजक्या शक्यतांमध्ये जर फिटमेंट फॅक्टर अधिक वाढला, तर पगारवाढ २४ टक्क्यांपर्यंतही पोहोचू शकते, परंतु सध्या तरी याची शक्यता खूपच कमी असल्याचे जाणकार सांगतात. **प्रत्येक स्तरावर पगारवाढ वेगळी:** हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, आठव्या वेतन आयोगात फिटमेंट फॅक्टरच्या आधारावर निश्चित होणारी पगारवाढ ही प्रत्येक वेतन स्तरावरील कर्मचाऱ्यासाठी वेगळी असेल. कर्मचाऱ्याच्या सध्याच्या पदावर आणि मूळ वेतनावर ही वाढ अवलंबून राहील. त्यामुळे एकाच फिटमेंट फॅक्टरमुळे सर्व कर्मचाऱ्यांना एकसमान वाढ मिळेल असे नाही. **वैद्यकीय भत्त्यातही वाढीची शक्यता:** आठव्या वेतन आयोगाच्या शिफारसींमध्ये केवळ मूळ वेतनाचीच नव्हे, तर इतर भत्त्यांमध्येही वाढ होण्याची शक्यता आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, कर्मचाऱ्यांसाठी दिलासादायक बाब म्हणजे वैद्यकीय भत्ता (Medical Allowance) देखील २०,००० रुपयांपर्यंत वाढवला जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. यामुळे कर्मचाऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीत आणखी सुधारणा अपेक्षित आहे. थोडक्यात, आठवा वेतन आयोग २०२६ मध्ये लागू होण्याची तयारी सुरू असताना, फिटमेंट फॅक्टर, महागाई भत्ता आणि एकूण पगारवाढ हे प्रमुख मुद्दे केंद्रीय कर्मचाऱ्यांच्या चिंतेचे आणि उत्सुकतेचे विषय बनले आहेत. अंतिम शिफारसी जाहीर होईपर्यंत यावर विविध चर्चा आणि अंदाज सुरूच राहतील.